RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Διασυνοριακή διακίνηση των γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει τις διατάξεις του Πρωτοκόλλου της Καρθαγένης για τη βιοασφάλεια. Το πρωτόκολλο αυτό έχει ως στόχο να εξασφαλιστεί ο ενδεδειγμένος βαθμός προστασίας κατά τη μεταφορά, το χειρισμό και τη χρήση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) που ενδέχεται να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου, αποδίδοντας ιδιαίτερη σημασία στις διασυνοριακές διακινήσεις (διακινήσεις ΓΤΟ μεταξύ δύο κρατών, εξαιρουμένων των σκόπιμων διακινήσεων, εντός της Κοινότητας, μεταξύ συμβαλλόμενων μερών του Πρωτοκόλλου της Καρθαγένης).

ΠΡΑΞΗ

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1946/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 2003, για τις διασυνοριακές διακινήσεις γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών.

ΣΥΝΟΨΗ

Στόχος του παρόντος κανονισμού είναι η θέσπιση κοινού συστήματος κοινοποίησης και πληροφόρησης για τις διασυνοριακές διακινήσεις ΓΤΟ προς τρίτες χώρες. Απώτερος στόχος του είναι να διασφαλίσει την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου κατά τις διακινήσεις που ενδέχεται να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην αειφόρο χρήση της βιοποικιλότητας και στην υγεία του ανθρώπου.

Εξαγωγές ΓΤΟ προς τρίτες χώρες

Στον κανονισμό γίνεται διάκριση μεταξύ ΓΤΟ προοριζόμενων για σκόπιμη ελευθέρωση στο περιβάλλον και ΓΤΟ προοριζόμενων για άμεση χρήση ως τρόφιμα ή ζωοτροφές ή για μεταποίηση.

Ο εξαγωγέας ενός ΓΤΟ προοριζόμενου για σκόπιμη ελευθέρωση στο περιβάλλον, υποχρεούται να αποστείλει έγγραφη κοινοποίηση στην αρμόδια εθνική αρχή της εισάγουσας χώρας, πριν από τη διασυνοριακή διακίνηση. Η κοινοποίηση αυτή πρέπει να περιλαμβάνει τις πληροφορίες που προβλέπονται στο παράρτημα Ι του κανονισμού. Σκοπός των κοινοποιήσεων είναι να επιτραπεί στην εκάστοτε εισάγουσα χώρα να αποδέχεται αποκλειστικά και μόνο τα προϊόντα που έχει προηγουμένως εγκρίνει κατόπιν κατάλληλης ενημέρωσης.

Εάν η εισάγουσα χώρα δεν απαντήσει εντός 270 ημερών από την παραλαβή της κοινοποίησης, ο εξαγωγέας αποστέλλει υπενθύμιση στην αρμόδια εθνική αρχή της ζητώντας να του γνωστοποιηθεί η σχετική απάντηση εντός 60 ημερών. Εν προκειμένω, αποστέλλει επίσης αντίγραφο της κοινοποίησης και της αντίστοιχης βεβαίωσης παραλαβής στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους του και στην Επιτροπή. Σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται να πραγματοποιηθεί η διασυνοριακή διακίνηση χωρίς την προγενέστερη έγγραφη συναίνεση της εισάγουσας χώρας.

Ο εξαγωγέας οφείλει να διατηρεί, επί πενταετία τουλάχιστον, την κοινοποίηση, τη βεβαίωση παραλαβής και την απόφαση της εισάγουσας χώρας. Οφείλει επίσης να κοινοποιεί τη διαμετακόμιση ΓΤΟ στις χώρες διέλευσης, εφόσον έχουν δηλώσει ότι επιθυμούν να ενημερώνονται σε ανάλογες περιπτώσεις.

Η Επιτροπή, ή το κράτος που έλαβε την απόφαση, ενημερώνει τον Οργανισμό Ελέγχου της Βιοασφάλειας (ΟΕΒ) (ο οποίος ιδρύθηκε με το Πρωτόκολλο της Καρθαγένη) για κάθε απόφαση σχετικά με τη χρήση, συμπεριλαμβανομένης της διάθεσης στην αγορά, ενός ΓΤΟ που ενδέχεται να υποβληθεί σε διασυνοριακή διακίνηση και προορίζεται για άμεση χρήση ως τρόφιμο ή ζωοτροφή ή για μεταποίηση. Οι πληροφορίες που κοινοποιούνται εν προκειμένω στον ΟΕΒ περιλαμβάνουν τις πληροφορίες που προβλέπονται στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού. Οι ΓΤΟ που προορίζονται για άμεση χρήση ως τρόφιμα ή ζωοτροφές ή για μεταποίηση δεν επιτρέπεται να αποτελέσουν αντικείμενο διασυνοριακής διακίνησης εάν δεν έχουν εγκριθεί στην Κοινότητα ή χωρίς τη ρητή συναίνεση της εισάγουσας χώρας (υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002).

Οι εξαγωγές αφορούν αποκλειστικά χαρακτηρισμένους ΓΤΟ. Εν προκειμένω ο εξαγωγέας μεριμνά ώστε να δηλώνεται σαφώς ότι το προϊόν περιέχει ή αποτελείται από ΓΤΟ. Παράλληλα, ο εξαγωγέας αναφέρει απαρεγκλίτως τον κωδικό που έχει δοθεί στον εκάστοτε ΓΤΟ. Οι εξαγωγείς ΓΤΟ προοριζόμενων για άμεση χρήση ως τρόφιμα ή ζωοτροφές ή για μεταποίηση πρέπει να υποβάλλουν δήλωση με την οποία θα βεβαιώνουν ότι οι υπόψη ΓΤΟ δεν προορίζονται για σκόπιμη ελευθέρωση στο περιβάλλον. Για τους ΓΤΟ που προορίζονται για περιορισμένη χρήση, στη δήλωση του εξαγωγέα δηλώνονται οι απαιτήσεις για την ασφαλή αποθήκευση, μεταφορά και χρήση των εν λόγω ΓΤΟ.

Μη σκόπιμες διασυνοριακές διακινήσεις

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα ώστε να αποφύγουν τις μη σκόπιμες διασυνοριακές διακινήσεις ΓΤΟ. Εάν λάβουν γνώση περιστατικού το οποίο έχει ως αποτέλεσμα την ελευθέρωση ΓΤΟ η οποία μπορεί να επιφέρει μη σκόπιμη διασυνοριακή διακίνηση που ενδέχεται να έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον ή στην υγεία του ανθρώπου, οφείλουν:

  • να ενημερώσουν σχετικά τους πολίτες
  • να ενημερώσουν την Επιτροπή, τα άλλα κράτη μέλη, τον ΟΕΒ και τους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς
  • να πραγματοποιήσουν διαβουλεύσεις με τα θιγόμενα κράτη ώστε αυτά να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα.

Κοινές διατάξεις

Ενόψει της καθιέρωσης του συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις εξαγωγές ΓΤΟ προς τρίτες χώρες, ο κανονισμός αναφέρεται στις πληροφορίες που τα κράτη μέλη οφείλουν να κοινοποιούν στην Επιτροπή και στον ΟΕΒ καθώς και στις πληροφορίες που η Επιτροπή οφείλει να κοινοποιεί στον ΟΕΒ.

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη οφείλουν να ορίσουν συντονιστικά κέντρα (ήτοι φορείς που θα εξασφαλίζουν, εξ ονόματός τους, τη σύνδεση με τη Γραμματεία του Πρωτοκόλλου). Τα κράτη μέλη ορίζουν επίσης τις αρμόδιες εθνικές αρχές. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη ενημερώνουν τη Γραμματεία του Πρωτοκόλλου, το αργότερο κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του Πρωτοκόλλου έναντι αυτών, σχετικά με τα ονόματα και τις διευθύνσεις των συντονιστικών τους κέντρων και των αρμόδιων αρχών τους.

Το αργότερο στις 5 Νοεμβρίου 2004, τα κράτη μέλη καθιερώνουν τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παράβασης του κανονισμού.

Τουλάχιστον ανά τριετία, τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή έκθεση για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Η Επιτροπή, με τη σειρά της, συντάσσει έκθεση την οποία και υποβάλλει στη συνεδρίαση των συμβαλλόμενων στο Πρωτόκολλο μερών.

Πλαίσιο: Πρωτόκολλο της Καρθαγένης

Τα κράτη μέλη και η Κοινότητα υπέγραψαν το Πρωτόκολλο της Καρθαγένης το 2000. Τον Ιούνιο του 2002, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 2002/628/ΕΚ, σχετικά με τη σύναψη, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, του Πρωτοκόλλου της Καρθαγένης για τη βιοασφάλεια, συνημμένου στη σύμβαση για τη βιοποικιλότητα. Στόχος του εν λόγω πρωτοκόλλου είναι να διασφαλίσει ότι η μεταφορά, ο χειρισμός και η χρήση ζώντων οργανισμών που έχουν παραχθεί με τις μεθόδους της σύγχρονης βιοτεχνολογίας δεν έχουν αρνητικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα ούτε στην υγεία του ανθρώπου, αποδίδοντας ιδιαίτερη σημασία στις διασυνοριακές διακινήσεις τέτοιων οργανισμών. Δυνάμει της κοινοτικής νομοθεσίας, ο όρος «ζώντες οργανισμοί που έχουν παραχθεί με τις μεθόδους της σύγχρονης βιοτεχνολογίας» μπορεί να θεωρηθεί ως συνώνυμος του όρου «ΓΤΟ». Το Πρωτόκολλο της Καρθαγένης τέθηκε σε ισχύ τον Σεπτέμβριο του 2003.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

ΠράξηΈναρξη ισχύος - Ημερομηνία εκπνοήςΠροθεσμία για μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελώνΕπίσημη Εφημερίδα
Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1946/200325.11.2003-ΕΕ L 287 της 05.11.2003
Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 25.07.2007
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας