European Union website, the official EU website

UE w skrócie

UE jest jedyną w swoim rodzaju unią gospodarczą i polityczną między 28 krajami europejskimi, które razem zajmują większą część kontynentu.

UE powstała po drugiej wojnie światowej. Pierwsze etapy integracji polegały na usprawnieniu współpracy gospodarczej zgodnie z zasadą, że kraje, które prowadzą ze sobą wymianę handlową, odnoszą z niej korzyści, a zatem będą raczej unikać konfliktów.

I tak w 1958 r. utworzono Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG). Na początku ściślejsza współpraca gospodarcza obejmowała sześć krajów: Belgię, Francję, Holandię, Luksemburg, Niemcy i Włochy. Od tego czasu udało się utworzyć ogromny jednolity rynek, który nieustannie się rozwija, umożliwiając Europejczykom wykorzystanie w pełni jego możliwości.

Od unii gospodarczej do unii politycznej

Organizacja, która na początku była wyłącznie unią gospodarczą, stopniowo zaczęła obejmować różne obszary polityki: od klimatu, ochrony środowiska i zdrowia po stosunki zewnętrzne i bezpieczeństwo oraz sprawiedliwość i migrację. Odzwierciedleniem postępów w integracji była zmiana nazwy z Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG) na Unię Europejską (UE) w 1993 r.

UE opiera się na zasadzie praworządności. Oznacza to, że podstawą wszystkich jej działań są traktaty, przyjęte dobrowolnie i demokratycznie przez jej państwa członkowskie.

Poza tym w UE obowiązuje zasada demokracji przedstawicielskiej, obywatele są bezpośrednio reprezentowani na poziomie Unii w Parlamencie Europejskim a państwa członkowskie – w Radzie Europejskiej i Radzie UE.

Stabilność, wspólna waluta, mobilność oraz wzrost gospodarczy

Unii Europejskiej zawdzięczamy ponad pół wieku pokoju, stabilności i dobrobytu, pomoc w podnoszeniu standardów życia i wprowadzenie jednolitej waluty europejskiej: euro. W 2012 r. UE dostała Pokojową Nagrodę Nobla za działania na rzecz pokoju, pojednania, demokracji i praw człowieka w Europie.

Dzięki zniesieniu kontroli granicznych między krajami UE można o wiele swobodniej podróżować po prawie całym kontynencie. O wiele łatwiej jest również zamieszkać i podjąć pracę w innym kraju UE.

Jednolity albo tzw. wewnętrzny rynek jest główną siłą napędową gospodarki unijnej, umożliwia swobodny przepływ ludzi, towarów, usług i kapitału. Bardzo ważnym celem jest rozwijanie jego olbrzymich zasobów, również w obszarze energii, wiedzy i rynków kapitałowych, tak aby zapewnić Europejczykom możliwość czerpania z niego jak największych korzyści.

Prawa człowieka i równość

Do najważniejszych celów należy promowanie praw człowieka zarówno w samej Unii, jak i na całym świecie. Poszanowanie godności ludzkiej, wolność, demokracja, równość, praworządność oraz poszanowanie praw człowieka – to podstawowe wartości UE. Od wejścia w życie w 2009 r. traktatu lizbońskiego są one zebrane w jednym dokumencie, jakim jest Karta praw podstawowych UE. Instytucje UE mają prawny obowiązek stania na straży tych praw, podobnie muszą postępować państwa członkowskie przy stosowaniu prawa unijnego.

Demokratyczne i przejrzyście działające instytucje

UE nadal stara się zwiększyć przejrzystość swoich instytucji i wzmocnić ich demokratyczny charakter. Uprawnienia Parlamentu Europejskiego, wybranego w wyborach bezpośrednich, zostały rozszerzone, a parlamenty narodowe odgrywają większą rolę dzięki współpracy z instytucjami europejskimi. Z kolei obywatele UE mają coraz więcej możliwości uczestniczenia w procesie kształtowania polityki.