European Union website, the official EU website

De EU in het kort

De Europese Unie is een uniek economisch en politiek partnerschap van 28 landen in Europa die samen een groot deel van dit continent beslaan.

De EU is ontstaan in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog. In eerste instantie ging het vooral om economische samenwerking: de gedachte was dat landen die handel drijven met elkaar, van elkaar afhankelijk worden en dus niet zo snel met elkaar in conflict raken.

Het resultaat was de Europese Economische Gemeenschap (EEG), opgericht in 1958, waardoor aanvankelijk zes landen nauwere economische banden aanknoopten: België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg en Nederland. Sindsdien is een grote eengemaakte markt ontstaan die zich nog steeds verder ontwikkelt.

Van economische tot politieke unie

Wat als een zuiver economisch project is gestart, is inmiddels uitgegroeid tot een organisatie die zich bezighoudt met allerlei beleidsterreinen, van klimaat, milieu en gezondheid tot buitenlandse betrekkingen en veiligheid, justitie en migratie. Mede daarom kreeg de EEG in 1993 een nieuwe naam: Europese Unie (EU).

De EU is gebaseerd op de rechtsstaat: alles wat zij doet, is gebaseerd op verdragen die vrijwillig en op democratische wijze door haar lidstaten zijn aanvaard.

De EU is een representatieve democratie, de burgers kiezen rechtstreeks de leden van het Europees Parlement en de lidstaten zijn vertegenwoordigd in de Europese Raad en in de Raad van de EU.

Mobiliteit, groei, stabiliteit en de euro

De EU zorgt al meer dan vijftig jaar voor vrede, stabiliteit en voorspoed. Zij heeft ook meer welvaart gebracht en een gemeenschappelijke Europese munt ingevoerd: de euro. In 2012 heeft de EU de Nobelprijs voor de Vrede gekregen voor haar inzet voor vrede, verzoening, democratie en mensenrechten in Europa.

Dankzij de afschaffing van de grenscontroles tussen de EU-landen kunnen mensen vrij reizen door bijna heel Europa. En het is nu ook veel makkelijker om elders in Europa te gaan wonen, werken of op reis te gaan.

De interne markt, met haar bijna geheel vrije verkeer van goederen, diensten, geld en personen, is de motor van de EU-economie. Het is de bedoeling de mensen in Europa zo veel mogelijk te laten profiteren van de interne markt voor o.a. energie, kennis en kapitaal.

Mensenrechten en gelijkheid

Een van de belangrijkste doelstellingen van de EU is de eerbiediging van de mensenrechten, zowel binnen de EU als daarbuiten. Menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en de eerbiediging van de rechten van de mens: dit zijn de pijlers van de EU. Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon in 2009 zijn deze principes in één document verankerd: het Handvest van de grondrechten. De instellingen van de EU zijn wettelijk verplicht om zich aan deze grondrechten te houden. Dat geldt ook voor de EU-regeringen bij de toepassing van de EU-wetgeving.

Transparante en democratische instellingen

De EU probeert de Europese instellingen transparanter en democratischer te maken. Meer en meer bevoegdheden zijn overgedragen aan het Europees Parlement. Maar ook de nationale parlementen spelen een belangrijkere rol en werken hand in hand met de Europese instellingen. De Europese burger, ten slotte, krijgt meer mogelijkheden om deel te nemen aan het politieke proces.