Ευρωπαϊκή Ένωση

H EE με λίγα λόγια

H EE με λίγα λόγια

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί μια μοναδική οικονομική και πολιτική ένωση 28 ευρωπαϊκών χωρών, που όλες μαζί καλύπτουν ένα μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Η ΕΕ δημιουργήθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Πρώτος της στόχος ήταν η ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας, με το σκεπτικό ότι οι εμπορικές συναλλαγές μεταξύ χωρών δημιουργούν οικονομική αλληλεξάρτηση, γεγονός που ελαχιστοποιεί το ενδεχόμενο συγκρούσεων.

Έτσι λοιπόν το 1958 δημιουργήθηκε η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ) που αρχικά στόχευε στην προώθηση της οικονομικής συνεργασίας ανάμεσα σε έξι χώρες: το Βέλγιο, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, το Λουξεμβούργο και τις Κάτω Χώρες. Στη συνέχεια, δημιουργήθηκε μια μεγάλη ενιαία αγορά, η οποία εξακολουθεί να αναπτύσσεται δυναμικά.

Από την οικονομική στην πολιτική ένωση

Αυτό που αρχικά ήταν μια καθαρά οικονομική ένωση μετεξελίχθηκε σε έναν οργανισμό που δραστηριοποιείται σε ποικίλους τομείς πολιτικής, από το κλίμα, το περιβάλλον και την υγεία μέχρι τις εξωτερικές σχέσεις και την ασφάλεια, τη δικαιοσύνη και τη μετανάστευση. Η μετεξέλιξη αυτή αντικατοπτρίζεται και στην αλλαγή της ονομασίας το 1993, από Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ) σε Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ).

Η ΕΕ στηρίζεται στο κράτος δικαίου, δηλαδή όλες οι ενέργειές της βασίζονται στις Συνθήκες, τις οποίες τα κράτη μέλη έχουν εγκρίνει αυτοβούλως και δημοκρατικά.

Επίσης, στην ΕΕ ισχύει η αρχή της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, καθώς οι πολίτες εκπροσωπούνται απευθείας σε επίπεδο Ένωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη εκπροσωπούνται στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ.

Σταθερότητα, ενιαίο νόμισμα, κινητικότητα και ανάπτυξη

Ως παράγοντας ειρήνης, σταθερότητας και ευημερίας στην περιοχή για μισό αιώνα, η ΕΕ συνέβαλε στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου των Ευρωπαίων και θέσπισε ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, το ευρώ. Το 2012, η ΕΕ έλαβε το βραβείο Νόμπελ ειρήνης για το έργο της στην προαγωγή της ειρήνης, της συμφιλίωσης, της δημοκρατίας, και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη.

Χάρη στην κατάργηση των συνοριακών ελέγχων μεταξύ των χωρών της ΕΕ, μπορούμε σήμερα να κυκλοφορούμε ελεύθερα σε όλη σχεδόν την ήπειρο. Επίσης, είναι πολύ πιο εύκολο να ταξιδεύουμε, να ζούμε και να εργαζόμαστε σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα.

Η ενιαία ή «εσωτερική» αγορά, εντός της οποίας μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα τα περισσότερα προϊόντα, υπηρεσίες, κεφάλαια και άτομα, αποτελεί τον κύριο μοχλό της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ένας άλλος κύριος στόχος της ΕΕ είναι η αξιοποίηση αυτής της τεράστιας δυνατότητας και σε άλλους τομείς όπως η ενέργεια, η γνώση και οι κεφαλαιαγορές, ώστε οι Ευρωπαίοι να μπορούν να αντλούν τα περισσότερα δυνατά οφέλη.

Ανθρώπινα δικαιώματα και ισότητα

Ένας από τους κύριους στόχους της ΕΕ είναι η προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τόσο στο εσωτερικό της όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η ελευθερία, η δημοκρατία, η ισότητα, το κράτος δικαίου και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελούν τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ. Μετά την υπογραφή της Συνθήκης της Λισαβόνας το 2009, όλα αυτά τα δικαιώματα περιλαμβάνονται σε ένα ενιαίο έγγραφο, τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ έχουν τη νομική υποχρέωση να σέβονται τα δικαιώματα αυτά, όπως και τα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ.

Διαφάνεια και δημοκρατικοί θεσμοί

Η διευρυμένη ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στον στόχο της διαφάνειας και δημοκρατικότητας των θεσμικών της οργάνων. Έτσι, έχουν ανατεθεί περισσότερες εξουσίες στο άμεσα εκλεγόμενο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ ενισχύθηκε ο ρόλος των εθνικών κοινοβουλίων, τα οποία συνεργάζονται με τα ευρωπαϊκά όργανα. Τέλος, οι Ευρωπαίοι πολίτες διαθέτουν ολοένα και περισσότερα μέσα για να συμμετέχουν στη διαδικασία χάραξης πολιτικών.