Ścieżka nawigacji

Traktaty UE

Unia Europejska opiera się na zasadach praworządności. Oznacza to, że podstawą wszystkich jej działań są traktaty, przyjęte dobrowolnie i demokratycznie przez wszystkie państwa członkowskie. Na przykład jeżeli dany obszar polityki nie jest wymieniony w traktacie, Komisja nie może proponować przepisów dotyczących tego obszaru.

Traktat jest wiążącą umową między państwami członkowskimi UE. Określa się w nim cele UE, zasady funkcjonowania instytucji UE, sposób podejmowania decyzji oraz relacje między UE a jej państwami członkowskimi.

Traktaty są zmieniane, aby polityka UE stawała się bardziej skuteczna i przejrzysta, była przygotowana na przyjęcie nowych państw członkowskich i obejmowała nowe obszary współpracy, takie jak wspólna waluta.

W oparciu o traktaty instytucje UE mogą przyjmować przepisy, które są następnie wdrażane przez państwa członkowskie. Pełne teksty traktatów, prawodawstwa, orzecznictwa i wniosków legislacyjnych można znaleźć w bazie unijnych aktów prawnych EUR-Lex .

Wersja kompletna:


Do najważniejszych traktatów należą:

Traktat lizboński

Data podpisania : 13 grudnia 2007 r.

Data wejścia w życie : 1 grudnia 2009 r.

Cel : Unia Europejska ma być bardziej demokratyczna, skuteczniejsza i zajmować wspólne stanowisko w sprawie globalnych problemów, takich jak zmiana klimatu, wypowiadając się jednym głosem.

Najważniejsze zmiany : większe uprawnienia Parlamentu Europejskiego, zmiana procedur głosowania w Radzie, inicjatywa obywatelska , stały przewodniczący Rady Europejskiej, nowy wysoki przedstawiciel do spraw zagranicznych, nowe służby dyplomatyczne UE.

Traktat lizboński wyjaśnia, które uprawnienia:

  • należą do UE
  • należą do państw członkowskich UE
  • są dzielone.

Traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy danskDeutschελληνικάEnglishespañolfrançaisitalianoNederlandsportuguêssuomisvenska (2004 r.), którego cele są podobne do celów traktatu lizbońskiego, został podpisany, lecz nigdy go nie ratyfikowano.

Traktat nicejski

Data podpisania : 26 lutego 2001 r.

Data wejścia w życie : 1 lutego 2003 r.

Cel : reforma instytucji umożliwiająca efektywne funkcjonowanie UE przy 25 państwach członkowskich.

Najważniejsze zmiany : metody zmiany składu Komisji i określony w nowy sposób system głosowania w Radzie.

Pełny tekst traktatu nicejskiego

Traktat amsterdamski

Data podpisania : 2 października 1997 r.

Data wejścia w życie : 1 maja 1999 r.

Cel : reforma instytucji UE w ramach przygotowania do przyjęcia nowych państw członkowskich.

Najważniejsze zmiany : zmiana, nowa numeracja i konsolidacja traktatów UE i EWG. Bardziej przejrzysty proces decyzyjny (częstsze stosowanie procedury współdecyzji danskDeutschελληνικάEnglishespañolfrançaisitalianoNederlandsportuguêssuomisvenska ).

Pełny tekst traktatu amsterdamskiego danskDeutschελληνικάEnglishespañolfrançaisitalianoNederlandsportuguêssuomisvenska

Traktat o Unii Europejskiej – traktat z Maastricht

Data podpisania : 7 lutego 1992 r.

Data wejścia w życie : 1 listopada 1993 r.

Cel : przygotowanie europejskiej unii walutowej i wprowadzenie elementów unii politycznej (obywatelstwo, wspólna polityka zagraniczna i wspólna polityka spraw wewnętrznych).

Najważniejsze zmiany : ustanowienie Unii Europejskiej i wprowadzenie procedury współdecyzji, przyznanie Parlamentowi większej roli w procesie decyzyjnym. Nowe formy współpracy między rządami UE – na przykład w obszarze obrony, sprawiedliwości i spraw wewnętrznych.

Pełny tekst traktatu z Maastricht

Jednolity akt europejski

Data podpisania : 17 lutego 1986 r. (Luksemburg) / 28 lutego 1986 r. (Haga)

Data wejścia w życie : 1 lipca 1987 r.

Cel : reforma instytucji w ramach przygotowań do członkostwa Portugalii i Hiszpanii oraz przyspieszenie procesu decyzyjnego w ramach przygotowań do jednolitego rynku.

Najważniejsze zmiany : rozszerzenie procedury głosowania większością kwalifikowaną w Radzie (pojedynczemu krajowi jest trudniej zawetować proponowane przepisy), utworzenie procedur współpracy i zgody, zwiększenie wpływu Parlamentu.

Pełny tekst Jednolitego aktu europejskiego

Traktat fuzyjny – traktat brukselski

Data podpisania : 8 kwietnia 1965 r.

Data wejścia w życie : 1 lipca 1967 r.

Cel : usprawnienie działania instytucji europejskich.

Najważniejsze zmiany : utworzenie jednej Komisji i jednej Rady dla trzech wspólnot europejskich (EWG, Euratom, EWWiS). Uchylony traktatem amsterdamskim.

Pełny tekst traktatu fuzyjnego

Traktaty rzymskie – traktaty EWG i EURATOM

Data podpisania : 25 marca 1957 r.

Data wejścia w życie : 1 stycznia 1958 r.

Cel : powołanie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG) i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Euratom).

Najważniejsze zmiany : rozszerzenie procesu integracji europejskiej na ogólną współpracę gospodarczą.

Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą
Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej

Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali

Data podpisania : 18 kwietnia 1951 r.

Data wejścia w życie : 23 lipca 1952 r.

Data wygaśnięcia : 23 lipca 2002 r.

Cel : stworzenie współzależności na rynku węgla i stali, tak aby jeden kraj nie mógł mobilizować sił zbrojnych bez wiedzy innych krajów. Złagodzenie braku zaufania i napięć po drugiej wojnie światowej. Traktat EWWiS wygasł w 2002 roku.

Pełny tekst Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Węgla i Stali

Do zmian traktatów założycielskich dochodziło, gdy do UE przystępowały nowe kraje:

  • 1973 r. (Dania, Irlandia, Wielka Brytania)
  • 1981 r. (Grecja)
  • 1986 r. (Hiszpania, Portugalia)
  • 1995 r. (Austria, Finlandia, Szwecja)
  • 2004 r. (Cypr, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Czechy, Słowacja, Słowenia, Węgry)
  • 2007 r. (Bułgaria, Rumunia)
  • 2013 r. (Chorwacja).

 Do pobrania

  • ABC prawa UE pdf - 3 MB [3 MB] Deutsch (de) English (en) français (fr)  

KONTAKT

Pytania o charakterze ogólnym

Proszę zadzwonić pod numer telefonu
00 800 6 7 8 9 10 11 Więcej o usłudze

Wyślij pytanie e-mailem

Dane kontaktowe i informacje o wizytach w instytucjach, kontakty z prasą

Jak ulepszyć ten portal?

Czy znaleźli Państwo poszukiwane informacje?

TakNie

Jakich informacji Państwo szukają?

Czy mają Państwo jakieś uwagi?