EYCH

Bliain Eorpach na hOidhreachta Cultúrtha 2018

Déanfaimid ceiliúradh, i gcaitheamh na bliana 2018, ar éagsúlacht na hoidhreachta cultúrtha san Eoraip – ar bhonn Eorpach, náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil.

Is é is cuspóir do Bhliain Eorpach na hOidhreachta Cultúrtha níos mó daoine a spreagadh le heolas a chur ar oidhreacht chultúrtha na hEorpa agus cur leis an mbraistint atá ag daoine go mbaineann siad le spás coiteann Eorpach. Is é mana na bliana seo: Ár n-oidhreacht: an t-am atá caite maille leis an am atá le teacht.

Eagrófar sraith tionscnamh agus imeachtaí fud fad na hEorpa le go bhféadfaidh daoine nasc níos dlúithe agus níos gníomhaí a dhéanamh lena n-oidhreacht chultúrtha féin. Is í an oidhreacht chultúrtha a mhúnlaíonn ár bhféiniúlacht agus an saol atá againn. Feicimid í i gcathracha, i mbailte móra, i dtírdhreacha nádúrtha agus i suíomhanna seandálaíochta ar fud na hEorpa. Ní litríocht, saothair ealaíne ná réada seanda amháin an oidhreacht chultúrtha. Is cuid di na ceirdeanna a fuaireamar le hoidhreacht ónár sinsear, na scéalta a insímid dár gclann, an bia a ithimid le chéile agus na scannáin a bhféachaimid orthu agus ina bhfaighimid léargas orainn féin.

Cad chuige Oidhreacht Chultúrtha?

Tá fiúntas uilíoch ag roinnt leis an oidhreacht chultúrtha – don duine, don phobal agus don tsochaí. Is tábhachtach í a chaomhnú agus a thabhairt do na glúine a thiocfaidh inár ndiaidh. Cheapfadh duine, b'fhéidir, nach bhfuil san oidhreacht ach 'rud a bhaineann leis an am atá caite', rud nach n-athraíonn. Ach bíonn an oidhreacht ag síorathrú de thoradh na bainte a bhíonn againne léi. Rud eile de, tá ról mór ag ár n-oidhreacht i bhforbairt thodhchaí na hEorpa. Sin ceann de na fáthanna a dteastaíonn uainn dul i gcion ar dhaoine óga go háirithe le linn na Bliana Eorpaí.

Is iomaí cineál oidhreachta cultúrtha atá ann.

  • oidhreacht inláimhsithe – foirgnimh, séadchomharthaí, déantáin, éadaí, saothair ealaíne, leabhair, innill, bailte stairiúla, láithreáin seandálaíochta.
  • oidhreacht dholáimhsithe – nósanna, samhlacha, cora cainte, eolas nó scileanna a bhfuil meas ag daoine orthu agus na huirlisí, na réada agus na spásanna cultúrtha a bhaineann leo. Ina measc tá teangacha agus na traidisiúin béil, na taibh-ealaíona, nósanna sóisialta agus ceardaíocht thraidisiúnta.
  • oidhreacht nádúrtha – tírdhreacha, flóra agus fána.
  • oidhreacht dhigiteach – acmhainní a cruthaíodh i bhfoirmeacha digiteacha (m.sh. ealaín dhigiteach nó beochan dhigiteach) nó a rinneadh a dhigitiú chun iad a chaomhnú (e.g. téacs, íomhánna, físeáin, taifid).

Trí chúram a dhéanamh den oidhreacht chultúrtha, cuirfimid eolas ar na héagsúlachtaí atá eadrainn agus tosóimid ar chomhrá idirchultúrtha faoin méid atá i gcoiteann againn. Níl slí níos fearr leis an saol atá againn a shaibhriú ná caidreamh a bhunú le rud atá chomh tábhachtach sin dár bhféiniúlacht.

Níor chóir ligean don oidhreacht chultúrtha dul chun meatha ná i léig ná é a chur ó mhaith. Sin an chúis a bhfuilimid sa tóir ar chaíonna leis an oidhreacht sin a cheiliúradh agus a chaomhnú in 2018.

Céard a tharlóidh in 2018?

Beidh neart deiseanna ag gach uile dhuine le linn na bliana chun an oidhreacht chultúrtha a bhlaiseadh, a thuiscint agus taitneamh a bhaint aisti. Táimid ag iarraidh ar an bpobal páirt a ghlacadh sna mílte imeacht a bheidh ar siúl ar fud na hEorpa; tabharfaidh na himeachtaí deis don phobal eolas níos mine a chur ar an oidhreacht chultúrtha.

Tá comhordaitheoir náisiúnta ceaptha ag gach Ballstát agus is é nó í a chuirfidh an clár i bhfeidhm agus a dhéanfaidh na himeachtaí agus na tionscadail a chomhordú ar an leibhéal áitiúil, réigiúnach agus náisiúnta.

Beidh dlúthbhaint le himeachtaí na bliana seo ag páirtithe leasmhara tábhachtacha as earnáil an chultúir agus eagraíochtaí den tsochaí shibhialta.

Tá institiúidí uile an Aontais ag iarraidh a chinntiú go n-éireoidh thar barr leis an mbliain. Ar na hinstitiúidí a eagróidh imeachtaí ceiliúrtha agus a sheolfaidh gníomhaíochtaí a bhaineann leis an oidhreacht chultúrtha tá an Coimisiún Eorpach, Parlaimint na hEorpa Comhairle an Aontais Eorpaigh, Coiste na Réigiún agus Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa.

Le cois an mhéid sin, cuirfidh an tAontas Eorpach maoiniú ar fáil do thionscadail a chuireann an oidhreacht chultúrtha chun cinn. Faoin gclár Eoraip na Cruthaitheachta, seoladh gairm ar thionscadail comhair a bhaineann leis an mbliain. Beidh lear mór deiseanna eile ar fáil mar chuid de na cláir Erasmus +, an Eoraip ar son na Saoránach, Fís 2020, agus cláir Eorpacha eile.

Lena chinntiú go mairfidh rian ár gcuid oibre tar éis 2018, tá deich dtionscadal maidir le tionchar fadtéarmach á n-eagrú ag an gCoimisiún, i gcomhar le Comhairle na hEorpa, UNESCO agus páirtithe eile. I measc na ndeich dtionscadal sin tá gníomhaíochtaí i gcomhar le scoileanna, taighde ar réitigh nuálacha maidir le foirgnimh oidhreachta a athúsáid agus an comhrac i gcoinne gáinneáil neamhdhleathach ar earraí cultúrtha. Is é an cuspóir atáthar a iarraidh a bhaint amach athrú ó bhonn a dhéanamh ar an gcaoi a mbainimid leas as an oidhreacht, ar an gcaoi a gcosnaímid í agus a gcuirimid chun cinn í lena chinntiú go mbeidh saoránaigh in ann tairbhe a bhaint as Bliain Eorpach na hOidhreachta ar bhonn níos fadtéarmaí.

An Bhliain Eorpach i do thír féin

Tá imeachtaí, idir bheag agus mhór, ar siúl ar fud na hEorpa. Tá tuilleadh eolais le fáil faoina bhfuil ar siúl in aice leat ach dul ar shuíomh gréasáin na Bliana a bhaineann le do thír féin.

Brabhsáil de réir tíre