Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA)

Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej z siedzibą w Wiedniu ustanowiono na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 168/2007 z dnia 15 lutego 2007 r. (Dz.U. L 53/2 z 22.2.2007).

Poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności to wartości wspólne dla wszystkich państw członkowskich UE.Zgodnie z art. 6 Traktatu UE„Unia szanuje prawa podstawowe zagwarantowane w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, podpisanej w Rzymie 4 listopada 1950 roku, oraz wynikające z tradycji konstytucyjnych wspólnych dla Państw Członkowskich, jako zasady ogólne prawa wspólnotowego”.

Agencja ma zapewniać odpowiednim instytucjom i organom Wspólnoty i jej państwom członkowskim pomoc oraz wiedzę fachową w zakresie praw podstawowych przy wdrażaniu przez nie prawa wspólnotowego oraz wspierać je podczas podejmowania przez nie działań lub określania kierunków działania.

Agencja zajmuje się głównie:

1. gromadzeniem, analizą i rozpowszechnianiem obiektywnych, rzetelnych i porównywalnych informacji na temat poszanowania praw człowieka w UE

2. opracowywaniem nowych metod i standardów porównywalności oraz rzetelności danych

3. prowadzeniem lub promowaniem badań naukowych oraz analiz w zakresie praw podstawowych

4. formułowaniem i publikowaniem, z własnej inicjatywy lub na wniosek Parlamentu Europejskiego, Rady lub Komisji, wniosków oraz opinii na konkretne tematy  

5. propagowaniem dialogu ze społeczeństwem obywatelskim w celu zwiększenia świadomości opinii publicznej w zakresie praw podstawowych.

Agencja nie zajmuje się natomiast skargami indywidualnymi, ani nie podejmuje decyzji o charakterze regulacyjnym.

Priorytetowe obszary działalności agencji określono na okres pięciu lat w wieloletnim programie ramowym (decyzja 2008/203/WE), który po konsultacji z Parlamentem Europejskim przyjęła Rada.Wśród nich szczególny nacisk położono na zwalczanie rasizmu, ksenofobii i podobnych form nietolerancji.

Agencja ściśle współpracuje z innymi instytucjami i organami działającymi na szczeblu krajowym i europejskim oraz pogłębia współpracę z Radą Europy, a także ze społeczeństwem obywatelskim − na przykład za pośrednictwem platformy praw podstawowych.

Organy agencji i ich zadania:

1. dyrektor odpowiada za bieżące zarządzanie agencją, mianowanie pracowników oraz przygotowanie i wykonanie jej rocznego programu prac

2. zarząd czuwa nad tym, aby agencja funkcjonowała w sposób wydajny i skuteczny, a także przyjmuje projekt budżetu i programy prac oraz nadzoruje ich wdrażanie

3. rada wykonawcza wspiera zarząd

4. komitet naukowy zapewnia wysoką wartość merytoryczną prac agencji.

Agencja obejmuje swym działaniem 27 państw członkowskich UE.W pracach agencji mogą także uczestniczyć w charakterze obserwatorów państwa kandydujące (Turcja, Chorwacja, Była Jugosłowiańska Republiki Macedonii). Decyzję w tej sprawie podejmuje odpowiednia rada stowarzyszenia, precyzując charakter, zakres i sposób uczestnictwa tych państw w pracach agencji.

Rada może również zaprosić do udziału w pracach agencji kraje, które zawarły z UE Układ o Stabilizacji i Stowarzyszeniu.

Agencja praw podstawowych korzysta z doświadczeń Europejskiego Centrum Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii, ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 1035/97 z 2 czerwca 1997 r. ( Dz.U. L 151 z 10.6.1997).

Centrum funkcjonowało od 1997 r. do lutego 2007 r. i dostarczało Wspólnocie i jej państwom członkowskim obiektywnych, rzetelnych i porównywalnych informacji oraz danych na temat rasizmu, ksenofobii i antysemityzmu w UE.Jego zadaniem było wspomaganie UE i państw członkowskich w podejmowaniu przez nie środków lub określaniu kierunków działań mających na celu zwalczanie rasizmu i ksenofobii.Dzięki Europejskiej Sieci Informacji o Rasizmie i Ksenofobii (RAXEN), która gromadziła odpowiednie informacje na szczeblu krajowym, centrum badało zakres i rozwój rasizmu i ksenofobii oraz analizowało ich przyczyny i konsekwencje.Opracowywało również strategie w zakresie zwalczania rasizmu i ksenofobii oraz promowało i rozpowszechniało przykłady wzorcowych rozwiązań w tym zakresie.

Rok założenia: 2007

Morten Kjaerum
Director