Agencje zdecentralizowane

W różnych krajach UE istnieje ponad 30 unijnych agencji. Odgrywają one istotną rolę we wdrażaniu polityki UE, a zwłaszcza w realizacji zadań o charakterze technicznym, naukowym, operacyjnym bądź regulacyjnym. Dzięki temu instytucje UE, a przede wszystkim Komisja, mogą skoncentrować się na kształtowaniu polityki.

Agencje ułatwiają też współpracę UE z władzami krajowymi w ważnych obszarach polityki, ponieważ umożliwiają wykorzystanie wiedzy technicznej i specjalistycznej obu stron.

Zgodnie z europejskim prawem publicznym agencje są niezależnymi jednostkami nienależącymi do instytucji UE (Rada, Parlament, Komisja itp.).

Agencje zdecentralizowane

• Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER)
• Agencja Europejskiego GNSS (GSA)
• Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA)
• Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej (CdT)
• Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA)
• Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA)
• Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA)
• Europejska Agencja ds. Bezpieczeństwa na Morzu (EMSA)
• Europejska Agencja ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji (ENISA)
• Europejska Agencja ds. Leków (EMA)
• Europejska Agencja Kolejowa – bezpieczeństwo i interoperacyjność systemów kolejowych w Europie (ERA)
• Europejska Agencja Kontroli Rybołówstwa (EFCA)
• Europejska Agencja Środowiska (EEA)
• Europejska Agencja Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich (FRONTEX)
• Europejską Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (IT Agency)
• Europejska Fundacja Kształcenia (ETF)
• Europejska Fundacja na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (EUROFOUND)
• Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC)
• Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (EMCDDA)
• Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego (Cedefop)
• Europejskie Kolegium Policyjne (CEPOL)
• Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE)
• Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA)
• Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB)
• Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (EUNGiPW)
• Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EUNUiPPE)
• Europejski Urząd Policji (EUROPOL)
• Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu (w fazie planowania) (EASO)
• Organ Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej (BEREC)
• Urząd ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (Znaki Towarowe i Wzory) (OHIM)
• Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin (CPVO)
• Zespół ds. Współpracy Sądowej w Unii Europejskiej (EUROJUST)

Agencje ds. wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony

• Centrum Satelitarne Unii Europejskiej (EUSC)
• Europejska Agencja Obrony (EDA)
• Instytut Unii Europejskiej Studiów nad Bezpieczeństwem (EUISS)

Wspólne podejście

Ponieważ agencje powoływane były osobno, w odpowiedzi na konkretne potrzeby, działają one w dość zróżnicowanych warunkach. W 2012 r. UE skorygowała tę sytuację poprzez przyjęcie kompleksowych zasad przewodnich opartych na tzw. wspólnym podejściu, aby zapewnić większą spójność, skuteczność agencji oraz ich odpowiedzialność za swoje działania.

Nowe ramy są wynikiem analizy dokonanej przez grupę roboczą ds. sposobu sprawowania rządów, funkcjonowania i nadzorowania, w oparciu o szereg sprawozdań i badań, w tym kompleksowej oceny zewnętrznej.

Dokumenty referencyjne

• Plan działania na rzecz realizacji wspólnego podejścia dotyczącego zdecentralizowanych agencji UE (19 grudnia 2012 r.) [60 KB]
• Wspólne oświadczenie i wspólne podejście (Parlament Europejski, Rada i Komisja, 2012 r.) [2 MB]
• Komunikat prasowy – przegląd dotyczący agencji UE (2012 r.)
• Ocena zewnętrzna agencji UE (2009 r.)
  • Podsumowanie i perspektywy [994 KB]
  • Wnioski na poziomie systemu [2 MB]
  • Ustalenia na poziomie agencji [2 MB]
  • Metoda oceny [566 KB]
• Szczegółowe dokumenty analityczne (2010 r.)
  • Definicja i klasyfikacja agencji [33 KB]
  • Tworzenie agencji [40 KB]
  • Siedziba agencji i rola państwa, w którym się znajduje [26 KB]
  • Rozwiązywanie agencji [18 KB]
  • Zarząd – skład i powoływanie [62 KB]
  • Zarząd – rola i funkcjonowanie [48 KB]
  • Dyrektor – mianowanie i odwoływanie [57 KB]
  • Dyrektor – zadania, obowiązki, zakres odpowiedzialności [48 KB]
  • Komitety naukowe [32 KB]
  • Komisje odwoławcze [28 KB]
  • Organy wewnętrzne agencji ds. koordynacji współpracy z władzami krajowymi [27 KB]
  • Autonomia agencji w zakresie administracji [24 KB]
  • Roczny program prac [23 KB]
  • Programowanie wieloletnie [22 KB]
  • Polityka w zakresie zarządzania zasobami ludzkimi [31 KB]
  • Wspólne wsparcie administracyjne dla agencji [41 KB]
  • Wymiana unijnych informacji niejawnych [25 KB]
  • Sprawy międzynarodowe [26 KB]
  • Strategia w dziedzinie komunikacji [29 KB]
  • Finansowanie i dochody budżetu agencji [39 KB]
  • Budżet zadaniowy [25 KB]
  • Procedura budżetowa – rola trzech instytucji [31 KB]
  • Plan polityki kadrowej [32 KB]
  • Wykonania rozporządzenia finansowego przez agencje [24 KB]
  • Wymogi i procedury w zakresie sprawozdawczości [24 KB]
  • Audyt wewnętrzny [36 KB]
  • Audyt zewnętrzny [23 KB]
  • Absolutorium [35 KB]
  • Ocena agencji [38 KB]
  • Przejrzystość/kontakty z zainteresowanymi stronami [29 KB]
  • Rola Komisji [39 KB]
  • Rola Parlamentu Europejskiego [76 KB]
  • Rola Rady [34 KB]
• Dokument programowy Komisji – Przyszłość unijnych agencji: dalsze działania (2008 r.)