Gedecentraliseerde agentschappen

Er zijn meer dan 30 agentschappen in verschillende EU-landen. Zij spelen een belangrijke rol voor de uitvoering van het EU-beleid, vooral op technisch, wetenschappelijk, operationeel en/of regelgevend gebied. Zo kunnen de EU-instellingen, en met name de Commissie, zich concentreren op het beleid.

De agentschappen ondersteunen ook de smanewerking tussen de EU en de nationale overheden op belangrijke gebieden door het bundelen van technische en specialistische expertise van zowel de EU-instellingen als de nationale instanties.

De gedecentraliseerde agentschappen zijn onafhankelijke rechtspersonen volgens Europees publiek recht en staan dus los van de EU-instellingen (Raad, Parlement, Commissie enz.).

Gedecentraliseerde agentschappen

• Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators (ACER)
• Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA)
• Communautair Bureau voor plantenrassen (CPVO)
• Eurojust, het EU-agentschap voor justitiële samenwerking (EUROJUST)
• Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA)
• Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA)
• Europees Agentschap voor het beheer van de operationele samenwerking aan de buitengrenzen (FRONTEX)
• Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (IT Agency)
• Europees Agentschap voor maritieme veiligheid (EMSA)
• Europees Agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging (ENISA)
• Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA)
• Europees Bureau voor visserijcontrole (EFCA)
• Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding (Cedefop)
• Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC)
• Europees Geneesmiddelenbureau (EMA)
• Europees GNSS-Agentschap (GSA)
• Europees Instituut voor gendergelijkheid (EIGE)
• Europees Milieuagentschap (EEA)
• Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken (in voorbereiding) (EASO)
• Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving (EMCDDA)
• Europese Autoriteit voor effecten en markten (EAEM)
• Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (EAVB)
• Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA)
• Europese Bankautoriteit (EBA)
• Europese Politieacademie (CEPOL)
• Europese Politiedienst (EUROPOL)
• Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (EUROFOUND)
• Europese Stichting voor opleiding (ETF)
• Harmonisatiebureau voor de interne markt (merken, tekeningen en modellen) (OHIM)
• Het Europees Spoorwegbureau – voor de bevordering van veilige en interoperabele spoorwegen (ERA)
• Orgaan van Europese regelgevende instanties voor elektronische communicatie (BEREC)
• Vertaalbureau voor de organen van de Europese Unie (CdT)

Agentschappen voor het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid

• Europees Defensieagentschap (EDA)
• Europees Instituut voor veiligheidsstudies (EUISS)
• Satellietcentrum van de Europese Unie (EUSC)

Nieuwe aanpak 2012

Omdat de agentschappen door de jaren heen apart zijn opgericht om allerlei redenen, hebben zij onder zeer uiteenlopende omstandigheden en volgens verschillende regels moeten werken. In 2012 heeft de EU de regels gestroomlijnd en zo gezorgd voor een "gemeenschappelijke aanpak" met meer coherentie, efficiëntie en verantwoording.

Dit was het resultaat van een analyse door een EU-werkgroep van de governance, werking en opzet van de agentschappen op basis van verslagen en studies, inclusief een uitgebreide externe evaluatie.

Achtergronddocumenten

• Stappenplan voor de follow-up van de gemeenschappelijke aanpak voor de gedecentraliseerde agentschappen (19 december 2012) [60 KB]
• Gezamenlijke verklaring en gemeenschappelijke aanpak (Parlement, Raad en Commissie 2012) [2 MB]
• Persbericht: Nieuwe aanpak EU-agentschappen (2012)
• Externe evaluatie van EU-agentschappen (2009)
  • Samenvatting en vooruitzichten [994 KB]
  • Conclusies op systeemniveau [2 MB]
  • Conclusies op het niveau van de agentschappen [2 MB]
  • Evaluatiemethode [566 KB]
• Gedetailleerde analyses (010)
  • Definitie en classificering van agentschappen [33 KB]
  • Oprichting van agentschappen [40 KB]
  • Zetel van het agentschap en rol van het gastland [26 KB]
  • Opheffing van agentschappen [18 KB]
  • Raad van beheer: samenstelling en benoeming [62 KB]
  • Raad van beheer: rol en werking [48 KB]
  • Directeur: benoeming en ontslag [57 KB]
  • Directeur: taken, bevoegdheden [48 KB]
  • Wetenschappelijke comités [32 KB]
  • Kamers van beroep [28 KB]
  • Interne regelingen van de agentschappen ter coördinatie van de betrekkingen met nationale autoriteiten [27 KB]
  • Bestuurlijke autonomie van agentschappen [24 KB]
  • Jaarlijks werkprogramma [23 KB]
  • Meerjarenprogrammering [22 KB]
  • Personeelsbeleid [31 KB]
  • Gemeenschappelijke administratieve ondersteuning voor de agentschappen [41 KB]
  • Uitwisseling van vertrouwelijke EU-informatie [25 KB]
  • Internationale zaken [26 KB]
  • Communicatiestrategie [29 KB]
  • Financiering en inkomsten van agentschappen [39 KB]
  • Activiteitsgestuurde begroting [25 KB]
  • Begrotingsprocedure: rol van de 3 instellingen [31 KB]
  • Personeelsbeleidsplan [32 KB]
  • Toepassing van het financieel reglement door de agentschappen [24 KB]
  • Eisen en procedures voor verslagen [24 KB]
  • Interne audit [36 KB]
  • Externe audit [23 KB]
  • Kwijting [35 KB]
  • Evaluatie van agentschappen [38 KB]
  • Transparatie/betrekkingen met belanghebbenden [29 KB]
  • Rol van de Commissie [39 KB]
  • Rol van het Europees Parlement [76 KB]
  • Rol van de Raad [34 KB]
• Beleidsnota van de Commissie – Europese agentschappen – Verdere ontwikkelingen (2008)