Institiúidí agus comhlachtaí

Ní cónaidhm é an tAontas Eorpach (AE), mar is amhlaidh i gcás na Stát Aontaithe. Ní eagraíocht é ach oiread chun comhar a chur chun cinn idir rialtais, mar is amhlaidh i gcás na Náisiún Aontaithe. Eagraíocht í nach bhfuil a mhacasamhail le fáil ar thalamh an domhain. Náisiúin cheannasacha neamhspleácha i gcónaí is ea na tíortha atá ina gcuid den AE (a ‘bhalltíortha’), ach comhcheanglaíonn siad a gceannasacht chun neart agus tionchar domhanda a bhaint amach nach mbeadh ag aon cheann díobh mar thír aonair.

Is é atá i gceist le ceannasacht a chomhcheangal, iarbhír, ná go dtarmligeann na ballstáit cuid dá gcumhachtaí cinnteoireachta d’institiúidí comhroinnte atá cruthaithe acu, ionas gur féidir cinntí ar ábhair comhpháirtíochta ar leith a ghlacadh go daonlathach ar leibhéal Eorpach.

Is í an Chomhairle Eorpach a shocraíonn treoir pholaitiúil ghinearálta an Aontais Eorpaigh – ach níl aon chumhacht aici dlíthe a rith. Maille lena hUachtarán féin – Donald Tusk faoi láthair – is iad na ceannairí stáit nó rialtais agus Uachtarán an Choimisiúin a chomhdhéanann an Chomhairle, agus tagann sí le chéile faoi dhó gach 6 mhí ar a laghad, ar feadh cúpla lá gach uair.

Tá trí phríomhinstitiúid bainteach le próiseas cinnteoireachta an AE go ginearálta agus leis an nós imeachta comhchinnteoireachta ach go háirithe

Soláthraíonn an ‘triantán institiúideach’ sin na beartais agus na dlíthe atá i bhfeidhm ar fud an AE. I bprionsabal, is é an Coimisiún a mholann dlíthe nua, ach is í an Pharlaimint agus an Chomhairle a ghlacann leo. Ansin cuireann an Coimisiún agus na ballstáit iad chun feidhme, agus áirithíonn an Coimisiún go bhfuil siad á gcur chun feidhme go cuí.

Tá ról riachtanach ag dhá institiúid eile: is é cúram Chúirt Bhreithiúnais le riail an dlí Eorpaigh, agus seiceálann an Chúirt Iniúchóirí maoiniú ghníomhaíochtaí an Aontais.

Tá cumhachtaí agus freagrachtaí na n-institiúidí sin leagtha síos sna Conarthaí, atá mar bhonn le gach rud a dhéanann an AE. Leagann siad síos chomh maith na rialacha agus na nósanna imeachta atá le leanúint ag institiúidí an AE. Is iad uachtaráin agus/nó príomhairí thíortha uile an AE a aontaíonn na Conarthaí, agus is iad a bparlaimintí féin a dhaingníonn iad.

Tá roinnt institiúidí agus comhlachtaí eile ag an AE a bhfuil sainchúraimí orthu:

Lena chois sin, bunaíodh sainghníomhaireachtaí chun cúraimí teicniúla, eolaíocha nó bainistíochta ar leith a láimhseáil.

Tar éis do Chonradh Liospóin teacht i bhfeidhm, cheap an Chomhairle Eorpach Catherine Ashton mar Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála. Téann sí i gceannas ar an gComhairle Gnóthaí Eachtracha agus seolann sí an Comhbheartas Eachtrach agus Slándála.

Agus leas á bhaint as an ról a bhí aici mar Leas-Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh, áirithíonn an tArdionadaí comhchuibheas agus comhordú ghníomhaíocht sheachtrach an Aontais Eorpaigh.


TEAGMHÁIL

Eolas ginearálta – fiosruithe

Glaoigh ar
00 800 6 7 8 9 10 11 Féach mionsonraí na seirbhíse

Cuir do cheisteanna chugainn ar r-phost

Sonraí teagmhála agus cuairte d'institiúidí, teagmhálacha preasa

Cabhraigh linn feabhsú

An bhfuair tú an t-eolas a bhí uait?

FuairNí bhfuair

Cad a bhí uait?

An bhfuil aon mholtaí agat?