You are here:

EUROPA – Institiúidí agus comhlachtaí eile an AE

Gearrchuntas ar institiúidí an Aontais Eorpaigh

Eagar na n-institiúidí – cineál ar leith eagair

Níl macasamhail eagrú institiúideach an AE ar fáil in aon áit eile ar domhan:

  • is í an Chomhairle Eorpach a shocraíonn tosaíochtaí ginearálta an AE, agus tagann ceannairí náisiúnta agus ceannairí Eorpacha le chéile inti
  • is Feisirí Eorpacha a thoghtar go díreach a dhéanann ionadaíocht ar shaoránaigh na hEorpa i bParlaimint na hEorpa
  • is é an Coimisiún Eorpach a chuireann leas an AE ina iomláine chun cinn, agus is iad na rialtais náisiúnta a cheapann comhaltaí an Choimisiúin
  • is iad na rialtais a dhéanann leas a dtíre féin a chosaint i gComhairle an Aontais Eorpaigh.

An clár oibre a shocrú

Is í an Chomhairle Eorpach a shocraíonn treoir pholaitiúil fhoriomlán an AE – ach níl aon chumhacht aici dlíthe a rith. Maille lena hUachtarán féin – Herman Van Rompuy faoi láthair – is iad na ceannairí stáit nó rialtais agus Uachtarán an Choimisiúin a chomhdhéanann an Chomhairle, agus tionóltar ar feadh cúpla lá as a chéile gach 6 mhí ar a laghad í.

Reachtóireacht

Is iad na trí institiúid is mó a bhíonn i mbun reachtaíocht an AE:

  • Parlaimint na hEorpa, a dhéanann ionadaíocht ar shaoránaigh an AE agus atá tofa go díreach acu;
  • Comhairle an Aontais Eorpaigh, a dhéanann ionadaíocht ar rialtais na mBallstát. Roinneann na Ballstáit an uachtaránacht ar an gComhairle eatarthu féin ar bhonn uainíochta.
  • An Coimisiún Eorpach, a dhéanann ionadaíocht ar leas an Aontais ina iomláine.

I dteannta a chéile, is iad na trí institiúid sin a dhéanann, tríd an "nGnáthnós Imeachta Reachtach" ("comhchinnteoireacht" mar a thugtaí air) na beartais agus na dlíthe a bhfuil feidhm acu ar fud an AE. I bprionsabal, is é an Coimisiún a mholann dlíthe nua, agus is iad an Pharlaimint agus an Chomhairle a ghlacann iad. Cuireann an Coimisiún agus na Ballstáit na dlíthe sin chun feidhme ansin, agus cinntíonn an Coimisiún go ndéantar iad a chur i bhfeidhm go cuí.

Cinnteoireacht san AE – tuilleadh eolais faoi nósanna imeachta reachtóireachta an AE

Liosta na dtíortha a mbeidh an uachtaránacht ar Chomhairle an AE acu idir 2014 agus 2020

Grafaic faisnéise: Buntús institiúidí AE

Grafaic faisnéise: Buntús institiúidí AE

Cliceáil ar an íomhá chun an ghrafaic faisnéise a fheiceáil

Institiúidí agus comhlachtaí eile de chuid an Aontais Eorpaigh

Tá róil thar a bheith tábhachtach ag dhá institiúid eile:

Tá cumhachtaí agus freagrachtaí na n-institiúidí seo leagtha síos sna Conarthaí ar a bhfuil gach rud a dhéanann an AE bunaithe. Is sna Conarthaí céanna a leagtar síos na rialacha agus na nósanna imeachta nach mór d'institiúidí an AE a leanúint. Is iad uachtaráin agus/nó príomhairí Bhallstáit uile an AE a chomhaontaíonn na Conarthaí, agus is iad na parlaimintí a dhaingníonn iad.

Tá roinnt institiúidí agus comhlachtaí idirnáisiúnta eile ag an AE a bhfuil róil ar leith acu: