Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh

Léirmhíníonn an Chúirt Bhreithiúnais dlí an AE chun a chinntiú go gcuirtear chun feidhme é ar an tslí chéanna i ngach ceann de thíortha an AE. Réitíonn sé díospóidí dlí chomh maith idir rialtais agus institiúidí de chuid an AE. Féadfaidh daoine aonair, cuideachtaí agus eagraíochtaí cásanna a thabhairt os comhair na Cúirte chomh maith má mheasann siad gur sháraigh institiúid de chuid an AE a gcearta.

Comhdhéanamh

Tá breitheamh amháin ó gach tír san AE sa Chúirt Bhreithiúnais.

Faigheann an Chúirt cabhair ó naonúr ‘abhcóide ginearálta’ arb é a ndualgas tuairimí a chur i láthair ar na cásanna a thugtar os comhair na Cúirte. Ní mór dóibh é sin a dhéanamh go poiblí agus go neamhchlaon.

Ceaptar gach breitheamh agus gach abhcóide ginearálta go ceann tréimhse sé bliana, atá in-athnuaite. Is iad rialtais thíortha an AE a shocraíonn cé ar mhaith leo a cheapadh.

Chun cuidiú leis an gCúirt Bhreithiúnais déileáil leis an líon mór cásanna a thugtar os a comhair, agus chun cosaint dhlíthiúil níos fearr a sholáthar do shaoránaigh, déileálann ‘Cúirt Chéadchéime’ le cásanna a thugann daoine aonair, cuideachtaí agus roinnt eagraíochtaí, agus le roinnt cásanna a bhaineann le dlí na hiomaíochta.
Déanann an 'Binse um Sheirbhís Shibhialta an Aontais Eorpaigh’ rialuithe ar dhíospóidí idir an tAontas Eorpach agus foireann an Aontais.

Cineál na gcásanna

Tugann an Chúirt rialú ar na cásanna a thugtar os a comhair. Is iad na cúig chineál cásanna is coitianta ná:

  1. iarratais ar réamhrialú – nuair a iarrann cúirteanna náisiúnta ar an gCúirt Bhreithiúnais pointe de dhlí an AE a léirmhíniú
  2. caingne de dheasca mainneachtana oibleagáid a chomhlíonadh – a thionscnaítear i gcoinne rialtais an AE i gcás nach gcuirter dlí an AE chun feidhme
  3. caingne le haghaidh neamhniú – i gcoinne dhlíthe an AE a mheastar a sháraíonn conarthaí de chuid an AE nó cearta bunúsacha
  4. caingne i ndáil le neamhghníomh – i gcoinne institiúidí an AE as mainneachtain cinntí riachtanacha a dhéanamh
  5. caingne díreacha – a tionscnaíonn daoine aonair, cuideachtaí nó eagraíochtaí i gcoinne chinntí nó bhearta an AE

1. Nós imeachta um réamhrialú

Tá freagracht ar na cúirteanna náisiúnta i ngach tír de chuid an AE a chinntiú go gcuirtear dlí an AE chun feidhme go cuí ina dtír féin. Ach tá baol ann go léirmhíneoidh cúirteanna i dtíortha difriúla dlí an AE ar shlite difriúla.

Chun é sin a chosc, tá 'nós imeachta um réamhrialú' ann. Má bhíonn cúirt náisiúnta in amhras mar gheall ar léirmhíniú nó bailíocht dlí de chuid an AE, féadfaidh sí – agus ní mór di, uaireanta – comhairle a iarraidh ar an gCúirt Bhreithiúnais. ‘Réamhrialú’ a thugtar ar an gcomhairle seo.

2. Imeachtaí de dheasca mainneachtana oibleagáid a chomhlíonadh

Féadfaidh an Coimisiún na himeachtaí seo a thionscnamh má chreideann sé nach bhfuil Ballstát ag comhlíonadh a oibleagáidí faoi dhlí an AE. Féadfaidh tír eile de chuid an AE na himeachtaí seo a thionscnamh chomh maith.

Sa dá chás, imscrúdaíonn an Chúirt na líomhaintí agus tugann sí a breithiúnas. Má fhaightear gur ar an tír atá an locht, ní mór di rudaí a chur ina gceart láithreach. Má fhaigheann an Chúirt nár chloígh an tír lena rialú, féadfaidh sí fíneáil a eisiúint.

3. Caingne le haghaidh neamhniú

Má chreideann aon tír de chuid an AE, an Chomhairle nó an Coimisiún (faoi choinníollacha áirithe) gur dlí mídhleathach é dlí ar leith de chuid an AE, féadfaidh sé iarraidh ar an gCúirt é a neamhniú.

Féadfaidh daoine aonair ‘caingne le haghaidh neamhniú’ a úsáid chomh maith i gcás ina dteastaíonn uathu go gcealódh an Chúirt dlí ar leith toisc go bhfuil tionchar díreach agus diúltach aige orthu mar dhaoine aonair.

Má fhaigheann an Chúirt nár glacadh leis an dlí i dtrácht i gceart nó nach bhfuil sé bunaithe i gceart ar na Conarthaí, féadfaidh sé an dlí a dhearbhú a bheith ar neamhní.

4. Caingne i ndáil le neamhghníomh

Cuireann an Conradh ceangal ar an bParlaimint, ar an gComhairle agus ar an gCoimisiún cinntí áirithe a dhéanamh faoi thosca áirithe. Má theipeann orthu é sin a dhéanamh, féadfaidh na Ballstáit, institiúidí eile de chuid an Chomhphobail (faoi choinníollacha áirithe), daoine aonair nó cuideachtaí gearán a thaisceadh leis an gCúirt sa chaoi go ndéanfar an neamhghníomh sin a thaifeadadh go hoifigiúil.

5. Caingne díreacha

Féadfaidh duine nó cuideachta ar bith ar bhain damáiste dó/di mar thoradh ar ghníomh nó ar neamhghníomh an Chomhphobail nó a fhoirne caingean a thionscnamh os comhair na Cúirte Céadchéime chun cúiteamh a lorg.

An tslí a n-éistear cásanna

Sanntar breitheamh agus abhcóide ginearálta do gach cás a thagann os comhair na Cúirte.

Cásanna a thagann os comhair na cúirte, próiseáltar iad in dhá chéim: céim scríofa agus céim ó bhéal.

1. An chéim scríofa

Ar dtús, cuireann na páirtithe ar fad atá bainteach ráiteas scríofa ar fáil don bhreitheamh atá freagrach as an gcas. Ansin scríobhann an breitheamh achoimre de na ráitis sin agus de chúlra dlí an cháis.

2. An chéim ó bhéal

Is ionann an dara céim agus an éisteacht phoiblí. Ag brath ar chastacht an cháis féadfaidh an éisteacht a bheith os comhair painéal de 3, 5 nó 15 bhreitheamh nó os comhair na Cúirte ina hiomláine. Ag an éisteacht, cuireann dlíodóirí ón dá thaobh a gcás faoi bhráid an bhreithimh agus an abhcóide ghinearálta, agus féadfaidh siadsan na dlíodóirí a cheistiú.

Ansin tugann an abhcóide ginearálta a thuairim. Ina dhiaidh sin, pléann na breithiúna an cás i dteannta a chéile agus tugann siad a mbreithiúnas.

Ní gá d'abhcóidí ginearálta a dtuairim a thabhairt ar an gcás ach amháin má chreideann an Chúirt go dtarraingíonn an cás pointe nua dlí anuas. Ní gá don Chúirt glacadh le tuairim an abhcóide ghinearálta.

Cinntí tromlaigh is ea breithiúnais na Cúirte agus léitear amach iad ag éisteachtaí poiblí. Is minic a chraoltar pictiúir d'éisteachtaí (Europe by Satellite Englishfrançais).

Is beag idir sin agus an nós imeachta le haghaidh éisteachtaí sa Chúirt Chéadchéime , ach amháin nach dtugann an abhcóide ginearálta a thuairim.

 Féach freisin

  • Suíomh gréasáin de chuid Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh български (bg) čeština (cs) dansk (da) Deutsch (de) ελληνικά (el) English (en) español (es) eesti keel (et) suomi (fi) français (fr) magyar (hu) italiano (it) lietuvių kalba (lt) latviešu valoda (lv) Malti (mt) Nederlands (nl) polski (pl) português (pt) română (ro) slovenčina (sk) slovenščina (sl) svenska (sv)  
  • An Chúirt Bhreithiúnais български (bg) čeština (cs) dansk (da) Deutsch (de) ελληνικά (el) English (en) español (es) eesti keel (et) suomi (fi) français (fr) magyar (hu) italiano (it) lietuvių kalba (lt) latviešu valoda (lv) Malti (mt) Nederlands (nl) polski (pl) português (pt) română (ro) slovenčina (sk) slovenščina (sl) svenska (sv)  
  • An Chúirt Chéadchéime български (bg) čeština (cs) dansk (da) Deutsch (de) ελληνικά (el) English (en) español (es) eesti keel (et) suomi (fi) français (fr) magyar (hu) italiano (it) lietuvių kalba (lt) latviešu valoda (lv) Malti (mt) Nederlands (nl) polski (pl) português (pt) română (ro) slovenčina (sk) slovenščina (sl) svenska (sv)  
  • An Binse um Sheirbhís Shibhialta български (bg) čeština (cs) dansk (da) Deutsch (de) ελληνικά (el) English (en) español (es) eesti keel (et) suomi (fi) français (fr) magyar (hu) italiano (it) lietuvių kalba (lt) latviešu valoda (lv) Malti (mt) Nederlands (nl) polski (pl) português (pt) română (ro) slovenčina (sk) slovenščina (sl) svenska (sv)  
  • Baill (Cúirt Ghinearálta) български (bg) čeština (cs) dansk (da) Deutsch (de) ελληνικά (el) English (en) español (es) eesti keel (et) suomi (fi) français (fr) magyar (hu) italiano (it) lietuvių kalba (lt) latviešu valoda (lv) Malti (mt) Nederlands (nl) polski (pl) português (pt) română (ro) slovenčina (sk) slovenščina (sl) svenska (sv)  
  • Baill (An Chúirt Bhreithiúnais) български (bg) čeština (cs) dansk (da) Deutsch (de) ελληνικά (el) English (en) español (es) eesti keel (et) suomi (fi) français (fr) magyar (hu) italiano (it) lietuvių kalba (lt) latviešu valoda (lv) Malti (mt) Nederlands (nl) polski (pl) português (pt) română (ro) slovenčina (sk) slovenščina (sl) svenska (sv)  

TEAGMHÁIL

Eolas ginearálta – fiosruithe

Glaoigh ar
00 800 6 7 8 9 10 11 Féach mionsonraí na seirbhíse

Cuir do cheisteanna chugainn ar r-phost

Sonraí teagmhála agus cuairte d'institiúidí, teagmhálacha preasa

Cabhraigh linn feabhsú

An bhfuair tú an t-eolas a bhí uait?

FuairNí bhfuair

Cad a bhí uait?

An bhfuil aon mholtaí agat?