You are here:

Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh

Forbhreathnú

Léirmhíníonn an Chúirt Bhreithiúnais dlí an Aontais chun a áirithiú go gcuirtear i bhfeidhm é ar an tslí chéanna i ngach Ballstát, agus réitíonn sí díospóidí dlíthiúla idir rialtais náisiúnta agus institiúidí an Aontais.

I gcásanna áirithe is féidir le daoine aonair, comhlachtaí nó eagraíochtaí í a usáid chun gníomh a dhéanamh in aghaidh institiúid AE, má cheapann siad go ndearna an institiúid sárú ar a chearta ar bhealach éigin.

Cad a dhéanann an Chúirt Bhreithiúnais?

Tugann an Chúirt rialú ar na cásanna a thagann os a comhair. Is iad seo a leanas na cineálacha cásanna is coitianta:

  • an dlí a léirmhíniú (réamhrialuithe) – tá sé de cheanglas ar chúirteanna náisiúnta na mBallstát a áirithiú go gcuirtear dlí an Aontais i bhfeidhm i gceart, ach d'fhéadfadh léirmhíniú éagsúil a bheith ann idir na cúirteanna i dtíortha éagsúla. Má bhíonn cúirt náisiúnta in amhras mar gheall ar léirmhíniú nó bailíocht dhlí an Aontais, féadfaidh sí soiléiriú a iarraidh ar an gCúirt Bhreithiúnais. Is féidir úsáid a bhaint as an sás céanna chun cinneadh a dhéanamh maidir le comhlíonadh dlí nó cleachtas náisiúnta le dlí an Aontais.
  • forfheidhmiú an dlí (imeachtaí um shárú) – tógtar an cineál seo cáis i gcoinne rialtas náisiúnta má theipeann air dlí an Aontais a chomhlíonadh Is féidir leis an gCoimisiún Eorpach nó Ballstát ar leith an cás a thionscnamh. Má fhaightear amach gurb í an tír atá lochtach, ní mór di cúrsaí a chur ina gceart bonn láithreach, nó d'fhéadfaí an dara cás a thabhairt ina coinne, a d'fhéadfadh fíneáil a bheith mar thoradh air.
  • gníomhartha dlíthiúla AE a neamhniú (caingne le haghaidh neamhniú) – má mheastar go sáraíonn gníomh AE conarthaí nó cearta bunúsacha an Aontais, is féidir le rialtas Ballstáit, Comhairle an Aontais Eorpaigh, an Coimisiún Eorpach nó (i gcásanna áirithe) Parlaimint na hEorpa a iarraidh ar an gCúirt an gníomh sin a neamhniú.
    Chomh maith leis sin, féadfaidh daoine aonair a iarraidh ar an gCúirt gníomh AE a bhfuil tionchar díreach orthu a neamhniú
  • áirithíonn sí go ndéanann an tAontas gníomh (caingne a bhaineann le neamhghníomh) – ní mór don Pharlaimint, don Chomhairle agus don Choimisiún cinntí áirithe a ghlacadh i gcásanna áirithe. Mura ndéanann siad amhlaidh, féadfaidh le rialtais AE, institiúidí AE eil nó (faoi réir coinníollacha áirithe) daoine aonair nó comhlachtaí gearán a dhéanamh os comhair na Cúirte.
  • smachtbhannaí a chur ar institiúidí AE (caingne le haghaidh damáistí) – is féidir le haon duine a ndearnadh dochar dá leasa mar thoradh ar ghníomh nó neamhghníomh ag an Aontas nó ag foireann an Aontais caingean a thabhairt ina n-aghaidht os comhair na Cúirte.

Comhdhéanamh

trí phríomhentiteas sa Chúirt:

Ceapann na rialtais náisiúnta i gcomhpháirtíocht gach breitheamh agus gach abhcóide ginearálta le haghaidh téarma in-athnuaite sé bliana. I ngach cúirt roghnaíonn na breithimh Uachtarán le haghaidh téarma in-athnuaite trí bliana.

Cén chaoi a n-oibríonn an Chúirt Bhreithiúnais?

Sanntar breitheamh amháin (an "breitheamh-rapóirtéir") agus abhchóide ginearálta amháin do gach cás. Déantar na cásanna a phróiseáil in dhá chéim:

  • An chéim scríofa
    • tugann na páirtithe ráitis scríofa don Chúirt – agus is féidir le húdaráis náisiúnta, institiúidí AE agus, uaireanta, daoine aonair, barúlacha a chur isteach chomh maith.
    • déanann an breitheamh-rapóirtéir achoimre ar an ábhar seo go léir agus pléitear é ag cruinniú ginearálta na Cúirte, ag an ndéantar cinneadh maidir le:
      • cé mhéad breitheamh a bheidh ag déileáil leis an gcás (3, 5 nó 15 breitheamh (an Chúirt ina hiomláine), ag brath ar chastacht agus tábhacht an cháis). Is 5 breitheamh a bhíonn ag déileáil le formhór na gcásanna, agus is fíor-neamhchoitianta an Chúirt ina hiomláine a bheith ag éisteacht le cás.
      • cibé an gá nó nach gá éisteacht (céim ó bhéal) a bheith ann agus cibé an bhfuil nó nach bhfuil gá le tuairim oifigiúil ón Abhcóide Ginearálta.
  • Céim ó bhéal – a éisteacht phoiblí.
    • Is féidir le dlíodóirí ón dá thaobh a gcás a chur faoi bhráid na mbreitheamh agus an Abhcóide Ghinearálta, agus féadfaidh siadsan na dlíodóirí a cheistiú.
    • Má mheasann an Chúirt go bhfuil gá le Tuairim ón Abhchóide Ginearálta, tabharfar é sin roinnt seachtainí tar éis na héisteachta.
    • Déanann na breithimh machnamh agus tugann siad a mbreithiúnas
  • Tá an nós imeachta sa Chúirt Ginearálta an-chosúil, ach amháin go dtagann formhór na gcásanna os comhair 3 breitheamh agus nach ann d'aon Abhcóidí Ginearálta.

Tusa agus an Chúirt Bhreithiúnais

Má baineadh aon damáiste duit – mar dhuine aonair nó mar chomhlacht – mar thoradh ar ghníomh nó neamhghníomh déanta ag institiúid nó foireann an Aontais, is féidir leat caingean a thabhairt ina n-aghaidh os comhair na Cúirte, ar cheann amháin den dá slí a leanas:

  • go hindíreach trí na cúirteanna náisiúnta (a d'fhéadfadh cinneadh a dhéanamh an cás a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais)
  • an cás a thabhairt go díreach os comhair na Cúirte Ginearálta – má bhí tionchar díreach agus indibhidiúil ag cinneadh ó institiúid AE ort.

Má mheasann tú go bhfuil dlí an Aontais sáraithe in aon tír ag na húdaráis, ní mór duit an nós imeachta oifigiúil do ghearáin a leanúint.

Tuilleadh faoi do chearta dlíthiúla

Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh

Sonraí teagmhála

Seoladh

Palais de la Cour de Justice

Boulevard Konrad Adenauer

Kirchberg

L-2925 Luxembourg

Luxembourg

Teileafón
+352 4303 1
Facs
+352 4303 2600
Cuairt

Cineál cuairte: cuairt staidéir, seisiún eolais, seimineár, éisteacht phoiblí

Íosmhéid an ghrúpa: seachtar (seachas éisteachtaí poiblí)

Daoine aonair: Éisteachtaí poiblí amháin

Riachtanas réamháirithinte: Grúpaí: 6 mhí (seachas éisteachtaí poiblí). Daoine aonair: 15 nóiméad roimh éisteacht phoiblí

Aois íosta na gcuairteoirí: 18 mbliana d'aois

Tabhair cuairt ar Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh