De geschiedenis van de Europese Unie

De grondleggers van de EU

De volgende leiders hadden visie en gaven de aanzet tot het ontstaan van de Europese Unie zoals we die nu kennen. Zonder hun energie en motivatie zouden we nu niet in de vreedzame en stabiele sfeer leven die we zo vanzelfsprekend vinden. De grondleggers vormden een gevarieerde groep mensen, van verzetsstrijders tot advocaten, die allemaal dezelfde idealen hadden: een vreedzaam, verenigd en welvarend Europa. Naast de grondleggers die hieronder worden beschreven, hebben vele anderen onvermoeibaar aan het Europese project gewerkt en het gestimuleerd. Dit deel over de grondleggers is dan ook constant in ontwikkeling.

Lees meer over de grondleggers van de EU

1945 - 1959

Een vreedzaam Europa – het begin van de samenwerking

De Europese integratie is begonnen om een einde te maken aan de talrijke en bloedige oorlogen tussen buurlanden, die hun hoogtepunt kenden in de Tweede Wereldoorlog. Sinds 1950 verenigen Europese landen zich economisch en politiek in de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal om te zorgen voor een blijvende vrede. De zes oprichtende landen zijn: België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg en Nederland. De jaren '50 worden overheerst door een koude oorlog tussen Oost en West. In 1956 wordt de Hongaarse opstand tegen het communistische regime neergeslagen door Sovjettanks. Een jaar later neemt de Sovjet-Unie de leiding in de ruimtewedloop door het lanceren van de eerste satelliet, Spoetnik 1. In 1957 wordt ook de Europese Economische Gemeenschap (EEG), of "gemeenschappelijke markt" opgericht door het Verdrag van Rome.

Lees meer over de periode 1945-1959

1960 - 1969

De ‘Swinging Sixties’ – een periode van economische groei

In de jaren '60 ontstaat de "jeugdcultuur": groepen als The Beatles trekken enorme groepen van tienerfans aan, waar ze ook optreden. Daardoor komt een culturele revolutie op gang en verbreedt de generatiekloof. De economie doet het goed, mede doordat de EEG-landen geen douanerechten meer heffen bij de onderlinge handel. Zij worden het er ook over eens samen de voedselproductie te controleren zodat er genoeg te eten is voor iedereen. Al snel is er zelfs een overproductie in de landbouw. In mei 1968 breken er studentenrellen uit in Parijs. Vele veranderingen in maatschappij en gewoonten worden verbonden met de zogenaamde generatie van '68.

Lees meer over de periode 1960-1969

1970 - 1979

Een groeiende gemeenschap – de eerste uitbreiding

Op 1 januari 1973 treden Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk toe, waardoor het aantal lidstaten op negen komt. De korte, maar brutale Arabisch-Israëlische oorlog van oktober 1973 leidt tot een energiecrisis en economische problemen in Europa. De laatste rechtse dictaturen in West-Europa komen ten val: het Salazar-regime in Portugal wordt in 1974 omvergeworpen en in Spanje sterft generaal Franco in 1975. In het kader van het Europees regionaal beleid worden grote sommen overgedragen om werkgelegenheid en infrastructuur te creëren in armere streken. Het Europees Parlement krijgt meer invloed en in 1979 kunnen alle burgers voor het eerst de parlementsleden rechtsreeks kiezen.

Lees meer over de periode 1970-1979

1980 - 1989

Europa verandert – de val van de Berlijnse muur

De Poolse vakbond Solidarność en de leider ervan, Lech Wałęsa, worden na de stakingen in de scheepswerven van Gdańsk bekend in heel Europa en ver daarbuiten. In 1981 wordt Griekenland de 10e lidstaat. Spanje en Portugal volgen vijf jaar later. In 1986 wordt de Europese Akte ondertekend. Dit verdrag vormt de grondslag voor een ambitieus zesjarenprogramma om de problemen bij het vrij handelsverkeer tussen de lidstaten op te lossen en zo de "interne markt" te vormen. De politieke situatie verandert ingrijpend wanneer op 9 november 1989 de Berlijnse Muur valt. Voor het eerst in 28 jaar wordt de grens tussen Oost- en West-Duitsland opengesteld, en niet veel later wordt het land herenigd.

Lees meer over de periode 1980-1989

1990 - 1999

Een Europa zonder grenzen

Door de instorting van het communisme in Midden- en Oost-Europa worden alle Europeanen nauwer bij elkaar betrokken. In 1993 wordt de interne markt aangevuld met de vier vrijheden: vrij verkeer van goederen, diensten, personen en geld. In de jaren '90 worden twee belangrijke verdragen gesloten: het Verdrag van Maastricht betreffende de Europese Unie in 1993 en het Verdrag van Amsterdam in 1999. De bevolking maakt zich zorgen over het milieu en over de Europese samenwerking bij kwesties van veiligheid en defensie. In 1995 krijgt de EU er nog drie nieuwe leden bij: Oostenrijk, Finland en Zweden. Dankzij de Schengen-akkoorden, genaamd naar een klein dorp in Luxemburg, kunnen mensen stilaan reizen zonder paspoortcontrole aan de grenzen. Miljoenen jongeren studeren met EU-steun in het buitenland. Communicatie wordt makkelijker doordat alsmaar meer mensen mobiele telefoons en internet gaan gebruiken.

Lees meer over de periode 1990-1999

2000 – 2009

Verdere uitbreiding

De euro wordt de nieuwe munteenheid voor vele Europeanen. Op 11 september 2001 worden gekaapte vliegtuigen tegen gebouwen in New York en Washington gevlogen, waarna de "War on terror" begint. De EU-landen beginnen nauwer samen te werken om de criminaliteit te bestrijden. De politieke verdeling tussen Oost- en West-Europa wordt eindelijk opgeheven met de toetreding van niet minder dan tien landen tot de EU in 2004 en nog eens twee in 2007. Een financiële crisis treft de wereldeconomie in september 2008 en dat leidt tot nauwere economische samenwerking tussen EU-landen. Het Verdrag van Lissabon wordt door alle EU-landen geratificeerd en treedt op 1 december 2009 in werking. Met het verdrag krijgt de EU modernere instellingen en efficiëntere werkmethoden.

Lees meer over de periode 2000-2009

2010 – nu

Een periode van mogelijkheden en uitdagingen

Het nieuwe decennium begint met een ernstige economische crisis, maar ook met de hoop dat investeringen in nieuwe groene en klimaatvriendelijke technologieën en nauwere Europese samenwerking zullen leiden tot blijvende groei en welvaart.

Lees meer over de periode 2010 – nu