Cosán nascleanúna

You are in the principal navigation of the site

An Phortaingéil

Tá an Phortaingéil suite sa taobh thiar de leithinis na hIbéire agus is í an tír is faide siar í ar mhór-roinn na hEorpa. Tá teorainn aici leis an Spáinn sa tuaisceart agus san oirthear agus tá cósta fada aici leis an Aigéan Atlantach san iarthar agus sa deisceart. Is cuid den tír iad oileánraí na nAsór agus Mhaidéara – is réigiúin fhéinrialaitheacha iad.

Seo na hearnálacha is mó a bhí i ngeilleagar na Portaingéile in 2012 – an trádáil mhórdhíola agus mhiondíola, seirbhísí iompair, cóiríochta agus bia (25.0 %); an córas riaracháin phoiblí, seirbhísí cosanta, oideachais, sláinte agus oibre sóisialta (19.5 %) agus an tionsclaíocht (18.7 %).

Is iad an Spáinn, an Fhrainc agus an Ghearmáin na tíortha is mó a n-easpórtálann sí earraí chucu agus a n-iompórtálann sí earraí uathu.

Príomhchathair: Liospóin

Achar na tíre: 92 211.9 km2

Daonra: 10 542 398 (2012)

Daonra mar % de dhaonra iomlán an AE: 2.1 % (2012)

Olltáirgeacht intíre: € 165.107 billiún (2012)

Teangacha oifigiúla de chuid an AE: an Phortaingéilis

Córas polaitíochta: poblacht leath-uachtaránachta

Ina Ballstát den AE ón: 1 Eanáir 1986

Líon a Feisirí i bParlaimint na hEorpa: 21

Airgeadra: Ball den limistéar euro English ón 1 Eanáir 1999

An féidir dul isteach sa tír gan phas? Is féidir. Ball de Limistéar Schengen ón 25 Meitheamh 1991

Uachtaránacht na Comhairle:  Bhí Uachtaránacht Chomhairle an AE faoi chúram na Portaingéile 3 huaire idir 1992 agus 2007.

Tuilleadh eolais

An Phortaingéil san AE

Parlaimint na hEorpa

Tá 21 Feisire ag an bPortaingéil i bParlaimint na hEorpa. Seo roinnt eolais faoi na Feisirí sin.

Oifig Pharlaimint na hEorpa sa Phortaingéil  português

Comhairle an AE

Is é a dhéantar i gComhairle an AE go dtagann airí náisiúnta le chéile go rialta le dlíthe an AE a ghlacadh agus a mbeartais a chomhordú. Bíonn ionadaithe as rialtas na Portaingéile i láthair go rialta ag cruinnithe na Comhairle. Ní hiad na hionadaithe céanna a bhíonn i láthair ag gach cruinniú – tá sin ag brath ar an réimse beartais.

Uachtaránacht Chomhairle an AE

Ní uachtarán buan amháin (fearacht Uachtaráin an Choimisiúin agus na Parlaiminte) atá ar Chomhairle an AE. Ina ionad sin, is í an tír a bhfuil uachtaránacht na Comhairle faoina cúram a stiúrann an obair sin. Bíonn an ról sin ag gach Ballstát ar a sheal ar feadh 6 mhí.

Le linn na tréimhse 6 mhí sin, bíonn airí ó rialtas thír na huachtaránachta i bhfeighil ar chruinnithe na Comhairle sna réimsí beartais éagsúla, glacann siad páirt i leagan amach chláir na gcruinnithe sin agus éascaíonn siad an caidreamh le hinstitiúidí eile an AE.

Na tréimhsí a raibh an uachtaránacht faoi chúram na Portaingéile lena linn:

Ean-Meith 1992 | Ean-Meith 2000 | Iúil-Nollaig 2007

Tuilleadh eolais faoin uachtaránacht atá ar Chomhairle an AE faoi láthair Englishfrançaisitaliano.

An Coimisiún Eorpach

Is é Carlos Moedas English an té a cheap an Phortaingéil ina Choimisinéir ar an gCoimisiún Eorpach. Taighde, Eolaíocht agus Nuálaíocht na cúraimí atá air.

Tá oifig áitiúil ag an gCoimisiún i ngach Ballstát. "Ionadaíochtaí an Choimisiúin" a thugtar ar na hoifigí sin.

Ionadaíocht an Choimisiúin sa Phortaingéil

Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

12 ionadaí English ag an bPortaingéil ar an gCoiste Eacnamaíoch agus Sóisialta. Eagraíocht chomhairleach atá sa choiste sin – ina bhfuil fostóirí, oibrithe agus grúpaí leasa eile. Téann na hinstitiúidí i dteagmháil leis chun comhairle a fháil i dtaobh dlíthe atá beartaithe le go mbeidh tuiscint níos fearr acu ar an tionchar a bheadh ag na dlíthe sin ar dhálaí oibre agus sóisialta sna Ballstáit.

Coiste na Réigiún

12 ionadaí English ag an bPortaingéil ar Choiste na Réigiún, sin tionól d'ionadaithe réigiúnacha agus áitiúla ar leibhéal an AE. Téann na hinstitiúidí i dteagmháil leis an gcoiste sin chun comhairle a fháil i dtaobh dlíthe atá beartaithe le gur féidir an dearcadh atá ag gach réigiún faoi leith san AE i dtaobh na ndlíthe sin a thuiscint agus a chur san áireamh.

Buanionadaíocht chuig an AE

Bíonn an Phortaingéil i dteagmháil freisin le hinstitiúidí an AE tríd an mbuanionadaíocht atá aici sa Bhruiséil. Sin "ambasáid na Portaingéile chuig an AE" agus is é is príomhchúram di deimhin a dhéanamh de go bhfuil leasanna agus beartais na tíre á gcur chun cinn go héifeachtach san AE.

Buiséid agus Maoiniú

An méid airgid a thugann an Phortaingéil don AE agus an méid a fhaigheann sí ar ais

Tá an méid airgid a íocann na Ballstáit isteach i mbuiséad an AE roinnte go cothrom eatarthu de réir na n-acmhainní atá ag gach tír ar leith. Íocann na tíortha sin a bhfuil geilleagair mhóra acu níos mó airgid isteach sa bhuiséad ná na tíortha sin a bhfuil geilleagair bheaga acu. Níl sé mar aidhm le buiséad an AE an rachmas a athdháileadh, ach cuirtear béim ar riachtanais mhuintir na hEorpa ina n‑iomláine.

Miondealú ar chaidreamh airgeadais na Portaingéile leis an AE in 2012:

  • Caiteachas iomlán an AE sa Phortaingéil – € 6.789 billiún
  • Caiteachas iomlán an AE mar % d'olltáirgeacht intíre na Portaingéile – 4.21 %
  • Ranníocaíocht iomlán na Portaingéile isteach i mbuiséad an AE – € 1.646 billiún
  • Ranníocaíocht na Portaingéile isteach i mbuiséad an AE mar % d'olltáirgeacht intíre na tíre – 1.02 %

Tuilleadh figiúirí faoi bhuiséad, ioncam agus caiteachas an AE:

Tionscadail sa Phortaingéil a fuair maoiniú ón AE

An t-airgead a d'íoc an Phortaingéil isteach i mbuiséad an AE, úsáidtear é le cláir agus tionscadail a mhaoiniú i dtíortha uile an AE – m.sh. déanamh bóithre, maoiniú do thaighdeoirí agus cosaint an chomhshaoil.

Tuilleadh eolais faoin gcaoi a dtéann an maoiniú ón AE chun tairbhe don Phortaingéil.

Eolas praiticiúil