Cosán nascleanúna

You are in the principal navigation of the site

Lucsamburg

Tír thalamhiata i dtuaisceart na hEorpa í Ard-Diúcacht Lucsamburg. Tá teorainn aici leis an mBeilg san iarthar, leis an bhFrainc sa deisceart agus leis an nGearmáin san oirthear. Is é Lucsamburg an tír is saibhre, per capita, san AE agus tá sé ar cheann de na tíortha is lú freisin. Cnoic ísle agus coillte is mó atá sa tír. 

Seo na hearnálacha is mó a bhí i ngeilleagar Lucsamburg in 2012 – seirbhísí airgeadais agus árachais (24.7 %); an trádáil mhórdhíola agus mhiondíola, seirbhísí iompair, cóiríochta agus bia (17.8 %) agus an córas riaracháin phoiblí, seirbhísí cosanta, oideachais, sláinte agus oibre sóisialta (15.7 %).

Is iad an Bheilg, an Ghearmáin agus an Fhrainc na tíortha is mó a n-easpórtálann sí earraí chucu agus a n-iompórtálann sí earraí uathu.

Príomhchathair: Lucsamburg

Achar na tíre: 2586 km2

Daonra: 524 853 (2012)

Daonra mar % de dhaonra iomlán an AE: 0.1 % (2012)

Olltáirgeacht intíre: € 42.918 billiún (2012)

Teangacha oifigiúla de chuid an AE: an Fhraincis, an Ghearmáinis

Córas polaitíochta: monarcacht bhunreachtúil pharlaiminteach

Ina Bhallstát den AE ón: 25 Márta 1957

Líon a Fheisirí i bParlaimint na hEorpa: 6

Airgeadra: Ball den limistéar euro English ón 1 Eanáir 1999

An féidir dul isteach sa tír gan phas? Is féidir. Ball de Limistéar Schengen ón 14 Meitheamh 1985

Uachtaránacht na Comhairle:  Bhí Uachtaránacht Chomhairle an AE faoi chúram Lucsamburg 11 uair idir 1960 agus 2005.  Beidh sí faoina chúram arís in 2015.

Tuilleadh eolais

Lucsamburg san AE

Parlaimint na hEorpa

Tá 6 Fheisire ag Lucsamburg i bParlaimint na hEorpa. Seo roinnt eolais faoi na Feisirí sin.

Oifig Pharlaimint na hEorpa i Lucsamburg français 

Comhairle an AE

Is é a dhéantar i gComhairle an AE go dtagann airí náisiúnta le chéile go rialta le dlíthe an AE a ghlacadh agus a mbeartais a chomhordú. Bíonn ionadaithe as rialtas Lucsamburg i láthair go rialta ag cruinnithe na Comhairle. Ní hiad na hionadaithe céanna a bhíonn i láthair ag gach cruinniú – tá sin ag brath ar an réimse beartais.

Uachtaránacht Chomhairle an AE

Ní uachtarán buan amháin (fearacht Uachtaráin an Choimisiúin agus na Parlaiminte) atá ar Chomhairle an AE. Ina ionad sin, is í an tír a bhfuil uachtaránacht na Comhairle faoina cúram a stiúrann an obair sin. Bíonn an ról sin ag gach Ballstát ar a sheal ar feadh 6 mhí.

Le linn na tréimhse 6 mhí sin, bíonn airí ó rialtas thír na huachtaránachta i bhfeighil ar chruinnithe na Comhairle sna réimsí beartais éagsúla, glacann siad páirt i leagan amach chláir na gcruinnithe sin agus éascaíonn siad an caidreamh le hinstitiúidí eile an AE.

Na tréimhsí a raibh an uachtaránacht faoi chúram Lucsamburg lena linn:

Ean-Meith 1960 | Ean-Meith 1963 | Ean-Meith 1966 | Ean-Meith 1969 | Ean-Meith 1972 | Ean-Meith 1976 | Iúil-Nollaig 1980 | Iúil-Nollaig 1985 | Ean-Meith 1991 | Iúil-Nollaig 1997 | Ean-Meith 2005 | Iúil-Nollaig 2015

Tuilleadh eolais faoin uachtaránacht atá ar Chomhairle an AE faoi láthair Englishfrançaisitaliano.

An Coimisiún Eorpach

Is é Jean-Claude Juncker English, as Lucsamburg, Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh.

Tá oifig áitiúil ag an gCoimisiún i ngach Ballstát. "Ionadaíochtaí an Choimisiúin" a thugtar ar na hoifigí sin.
Ionadaíocht an Choimisiúin i Lucsamburg

Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

6 ionadaí English ag Lucsamburg ar an gCoiste Eacnamaíoch agus Sóisialta. Eagraíocht chomhairleach atá sa choiste sin – ina bhfuil fostóirí, oibrithe agus grúpaí leasa eile. Téann na hinstitiúidí i dteagmháil leis chun comhairle a fháil i dtaobh dlíthe atá beartaithe le go mbeidh tuiscint níos fearr acu ar an tionchar a bheadh ag na dlíthe sin ar dhálaí oibre agus sóisialta sna Ballstáit.

Coiste na Réigiún

6 ionadaí English ag Lucsamburg ar Choiste na Réigiún, sin tionól d'ionadaithe réigiúnacha agus áitiúla ar leibhéal an AE. Téann na hinstitiúidí i dteagmháil leis an gcoiste sin chun comhairle a fháil i dtaobh dlíthe atá beartaithe le gur féidir an dearcadh atá ag gach réigiún faoi leith san AE i dtaobh na ndlíthe sin a thuiscint agus a chur san áireamh.

Buanionadaíocht chuig an AE

Bíonn Lucsamburg i dteagmháil freisin le hinstitiúidí an AE tríd an mbuanionadaíocht atá aige sa Bhruiséil. Sin "ambasáid Lucsamburg chuig an AE" agus is é is príomhchúram di deimhin a dhéanamh de go bhfuil leasanna agus beartais na tíre á gcur chun cinn go héifeachtach san AE.

Buiséid agus Maoiniú

An méid airgid a thugann Lucsamburg don AE agus an méid a fhaigheann sé ar ais

Tá an méid airgid a íocann na Ballstáit isteach i mbuiséad an AE roinnte go cothrom eatarthu de réir na n-acmhainní atá ag gach tír ar leith. Íocann na tíortha sin a bhfuil geilleagair mhóra acu níos mó airgid isteach sa bhuiséad ná na tíortha sin a bhfuil geilleagair bheaga acu. Níl sé mar aidhm le buiséad an AE an rachmas a athdháileadh, ach cuirtear béim ar riachtanais mhuintir na hEorpa ina n‑iomláine.

Miondealú ar chaidreamh airgeadais Lucsamburg leis an AE in 2012:

  • Caiteachas iomlán an AE i Lucsamburg – € 1.53 billiún
  • Caiteachas iomlán an AE mar % d'olltáirgeacht intíre Lucsamburg – 4.76 %
  • Ranníocaíocht iomlán Lucsamburg isteach i mbuiséad an AE – € 264.7 milliún
  • Ranníocaíocht Lucsamburg isteach i mbuiséad an AE mar % d'olltáirgeacht intíre na tíre – 0.82 %

Tuilleadh figiúirí faoi bhuiséad, ioncam agus caiteachas an AE:

Tionscadail i Lucsamburg a fuair maoiniú ón AE

An t-airgead a d'íoc Lucsamburg isteach i mbuiséad an AE, úsáidtear é le cláir agus tionscadail a mhaoiniú i dtíortha uile an AE – m.sh. déanamh bóithre, maoiniú do thaighdeoirí agus cosaint an chomhshaoil.

Tuilleadh eolais faoin gcaoi a dtéann an maoiniú ón AE chun tairbhe do Lucsamburg.

Eolas praiticiúil