Cosán nascleanúna

You are in the principal navigation of the site

An Fhionlainn

Ceann de na cúig thír Nordacha í an Fhionlainn agus is í an tír is faide ó thuaidh í san AE. Tá sí ar cheann de na tíortha is teirce daonra san AE. Tá teorainn aici leis an tSualainn san iarthar, leis an Iorua sa tuaisceart agus leis an Rúis san oirthear.

Seo na hearnálacha is mó a bhí i ngeilleagar na Fionlainne in 2012 – an córas riaracháin phoiblí, seirbhísí cosanta, oideachais, sláinte agus oibre sóisialta (21.9 %); an tionsclaíocht (19.1 %) agus an trádáil mhórdhíola agus mhiondíola, seirbhísí iompair, cóiríochta agus bia (17.5 %). 

Is iad an tSualainn, an Rúis agus an Ghearmáin na tíortha is mó a n-easpórtálann sí earraí chucu agus an Rúis, an Ghearmáin, agus an tSualainn is mó a n-iompórtálann sí earraí uathu.

Príomhchathair: Heilsincí

Achar na tíre: 338 434.7 km²

Daonra: 5 401 267 (2012)

Daonra mar % de dhaonra iomlán an AE: 1.1 % (2012)

Olltáirgeacht intíre: € 192.35 billiún (2012)

Teangacha oifigiúla de chuid an AE: an Fhionlainnis, an tSualainnis

Córas polaitíochta: poblacht pharlaiminteach

Ina Ballstát den AE ón: 1 Eanáir 1995

Líon a Feisirí i bParlaimint na hEorpa: 13

Airgeadra:  Ball den limistéar euro English ón 1 Eanáir 1999

An féidir dul isteach sa tír gan phas? Is féidir. Ball de Limistéar Schengen ón 19 Nollaig 1996

Uachtaránacht na Comhairle: Bhí Uachtaránacht Chomhairle an AE faoi chúram na Fionlainne faoi dhó, in 1999 agus 2006. Beidh sí faoina cúram arís in 2020.

Tuilleadh eolais

An Fhionlainn san AE

Parlaimint na hEorpa

Tá 13 Fheisire ag an bhFionlainn i bParlaimint na hEorpa. Seo roinnt eolais faoi na Feisirí sin.

Oifig Pharlaimint na hEorpa san Fhionlainn suomisvenska

Comhairle an AE

Is é a dhéantar i gComhairle an AE go dtagann airí náisiúnta le chéile go rialta le dlíthe an AE a ghlacadh agus a mbeartais a chomhordú. Bíonn ionadaithe as rialtas na Fionlainne i láthair go rialta ag cruinnithe na Comhairle. Ní hiad na hionadaithe céanna a bhíonn i láthair ag gach cruinniú – tá sin ag brath ar an réimse beartais.

Uachtaránacht Chomhairle an AE

Ní uachtarán buan amháin (fearacht Uachtaráin an Choimisiúin agus na Parlaiminte) atá ar Chomhairle an AE. Ina ionad sin, is í an tír a bhfuil uachtaránacht na Comhairle faoina cúram a stiúrann an obair sin. Bíonn an ról sin ag gach Ballstát ar a sheal ar feadh 6 mhí.

Le linn na tréimhse 6 mhí sin, bíonn airí ó rialtas thír na huachtaránachta i bhfeighil ar chruinnithe na Comhairle sna réimsí beartais éagsúla, glacann siad páirt i leagan amach chláir na gcruinnithe sin agus éascaíonn siad an caidreamh le hinstitiúidí eile an AE.

Na tréimhsí a raibh an uachtaránacht faoi chúram na Fionlainne lena linn:

Iúil-Nollaig 1999 | Iúil-Nollaig 2006 | Ean-Meith 2020

Tuilleadh eolais faoin uachtaránacht atá ar Chomhairle an AE faoi láthair Englishfrançaisitaliano.

An Coimisiún Eorpach

Is é Jyrki Katainen English an té a cheap an Fhionlainn ina Choimisinéir ar an gCoimisiún Eorpach. Eisean an Leas-Uachtarán a bhfuil Poist, Fás, Infheistíocht agus Iomaíochas faoina chúram.

Tá oifig áitiúil ag an gCoimisiún i ngach Ballstát. "Ionadaíochtaí an Choimisiúin" a thugtar ar na hoifigí sin.
Ionadaíocht an Choimisiúin san Fhionlainn

Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

9 n-ionadaí English ag an bhFionlainn ar an gCoiste Eacnamaíoch agus Sóisialta. Eagraíocht chomhairleach atá sa choiste sin – ina bhfuil fostóirí, oibrithe agus grúpaí leasa eile. Téann na hinstitiúidí i dteagmháil leis chun comhairle a fháil i dtaobh dlíthe atá beartaithe le go mbeidh tuiscint níos fearr acu ar an tionchar a bheadh ag na dlíthe sin ar dhálaí oibre agus sóisialta sna Ballstáit.

Coiste na Réigiún

9 n-ionadaí English ag an bhFionlainn ar Choiste na Réigiún, sin tionól d'ionadaithe réigiúnacha agus áitiúla ar leibhéal an AE. Téann na hinstitiúidí i dteagmháil leis an gcoiste sin chun comhairle a fháil i dtaobh dlíthe atá beartaithe le gur féidir an dearcadh atá ag gach réigiún faoi leith san AE i dtaobh na ndlíthe sin a thuiscint agus a chur san áireamh.

Buanionadaíocht chuig an AE

Bíonn an Fhionlainn i dteagmháil freisin le hinstitiúidí an AE tríd an mbuanionadaíocht atá aici sa Bhruiséil. Sin "ambasáid na Fionlainne chuig an AE" agus is é is príomhchúram di deimhin a dhéanamh de go bhfuil leasanna agus beartais na tíre á gcur chun cinn go héifeachtach san AE.

Buiséid agus Maoiniú

An méid airgid a thugann an Fhionlainn don AE agus an méid a fhaigheann sí ar ais

Tá an méid airgid a íocann na Ballstáit isteach i mbuiséad an AE roinnte go cothrom eatarthu de réir na n-acmhainní atá ag gach tír ar leith. Íocann na tíortha sin a bhfuil geilleagair mhóra acu níos mó airgid isteach sa bhuiséad ná na tíortha sin a bhfuil geilleagair bheaga acu. Níl sé mar aidhm le buiséad an AE an rachmas a athdháileadh, ach cuirtear béim ar riachtanais mhuintir na hEorpa ina n‑iomláine.

Miondealú ar chaidreamh airgeadais na Fionlainne leis an AE in 2012:

  • Caiteachas iomlán an AE san Fhionlainn: € 1.324 billiún
  • Caiteachas iomlán an AE mar % d'olltáirgeacht intíre na Fionlainne: 0.68 %
  • Ranníocaíocht iomlán na Fionlainne isteach i mbuiséad an AE: € 1.862 billiún
  • Ranníocaíocht na Fionlainne isteach i mbuiséad an AE mar % d'olltáirgeacht intíre na tíre: 0.96 %

Tuilleadh figiúirí faoi bhuiséad, ioncam agus caiteachas an AE:

Tionscadail san Fhionlainn a fuair maoiniú ón AE

An t-airgead a d'íoc an Fhionlainn isteach i mbuiséad an AE, úsáidtear é le cláir agus tionscadail a mhaoiniú i dtíortha uile an AE – m.sh. déanamh bóithre, maoiniú do thaighdeoirí agus cosaint an chomhshaoil.

Tuilleadh eolais faoin gcaoi a dtéann an maoiniú ón AE chun tairbhe don Fhionlainn DeutschEnglishespañolpolskiportuguêssuomisvenska.

Eolas praiticiúil