EUROPA - De EU in het kort - Europese verdragen

De Europese Unie functioneert als een rechtsstaat. Dit betekent dat alle werkzaamheden van de Unie voortvloeien uit de verdragen, die alle lidstaten op vrijwillige en democratische basis hebben goedgekeurd. Eerder gesloten verdragen zijn gewijzigd en herzien om rekening te houden met maatschappelijke ontwikkelingen.

Verdrag van Lissabon

Woman signing a document Het Verdrag van Lissabon werd ondertekend op 13 december 2007. Het zal door alle lidstaten geratificeerd moeten worden voor het in werking kan treden, en hopelijk is dat vóór de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement in juni 2009. De belangrijkste doelstellingen zijn om de EU demokratischer te maken en te voldoen aan de hoge verwachtingen van de Europese burgers inzake verantwoordelijkheid, openheid, doorzichtigheid en participatie. Bovendien moet de EU efficiënter kunnen reageren op actuele problemen als klimaatverandering, veiligheid en duurzame ontwikkeling.

De overeenkomst van het Verdrag van Lissabon kwam er na de discussie over een grondwet. Een "Verdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa" werd aangenomen door de staatshoofden en regeringsleiders op de Europese Raad van Brussel op 17 en 18 juni 2004 en ondertekend in Rome op 29 oktober 2004, maar het is nooit geratificeerd.

Verdrag van Nice

Ondertekening van het Verdrag van Nice Het Verdrag van Nice werd op 26 februari 2001 ondertekend en is op 1 februari 2003 in werking getreden. Het was de bedoeling de instellingen te hervormen om ervoor te zorgen dat de EU ook met 25 of 27 lidstaten kan blijven functioneren. Het Verdrag van Nice, het EU-Verdrag en het EG-Verdrag werden samengevoegd in één geconsolideerde versie.

Verdrag van Amsterdam

Ondertekening van het Verdrag van Amsterdam

Het Verdrag van Amsterdam dat op 2 oktober 1997 werd ondertekend, is op 1 mei 1999 in werking getreden. In het Verdrag van Amsterdam werden de EU- en EG-Verdragen gewijzigd en hernummerd. Geconsolideerde versies van de EU- en EG-Verdragen zijn aan het Verdrag van Amsterdam toegevoegd. De letters A tot S waarmee de artikelen van het Verdrag betreffende de Europese Unie werden aangeduid, werden bij het Verdrag van Amsterdam vervangen door artikelnummers.

Verdrag betreffende de Europese Unie

Het Verdrag tot oprichting van de Europese Unie omgeven door de handtekeningen van de 12 staatshoofden van de lidstaten

Het Verdrag betreffende de Europese Unie (EU-Verdrag) werd op 7 februari 1992 in Maastricht ondertekend en trad op 1 november 1993 in werking. Het wijzigde de benaming "Europese Economische Gemeenschap" in "Europese Gemeenschap". Er werden ook nieuwe vormen van samenwerking tussen de regeringen van de lidstaten ingevoerd, bijvoorbeeld op het gebied van defensie, justitie en binnenlandse zaken. Deze intergouvernementele samenwerking creëerde een nieuwe politieke en economische structuur met drie "pijlers": de Europese Unie.

Europese Akte

De Europese Akte werd in Luxemburg en Den Haag ondertekend en trad op 1 juli 1987 in werking. Zij voltooide de interne markt.

Fusieverdrag

Het Fusieverdrag werd op 8 april 1965 in Brussel ondertekend en is van kracht sinds 1 juli 1967. Het zorgde ervoor dat er één enkele Commissie en één enkele Raad kwamen voor de drie Europese Gemeenschappen van toen (EEG, EGKS, Euratom).

Verdrag van Rome

Ondertekening van het Verdrag van Rome

Het Verdrag van Rome tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap (EEG-Verdrag) werd op 25 maart 1957 in Rome ondertekend en trad in werking op 1 januari 1958. Op dezelfde dag als het EEG-Verdrag werd in Rome ook het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom-Verdrag) ondertekend. Beide verdragen samen worden vaak “de Verdragen van Rome” genoemd.

Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal

Ondertekenaars van het ontwerpverdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal

Het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS-Verdrag), werd op 18 april 1951 in Parijs ondertekend, trad op 23 juli 1952 in werking en verstreek op 23 juli 2002.

Groep regeringsvertegenwoordigers na wijzigingen in een van de verdragen

Voorts zijn de oprichtingsverdragen vaak gewijzigd bij de toetreding van nieuwe lidstaten. Dit was het geval in 1973 (Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk), 1981 (Griekenland), 1986 (Portugal, Spanje), 1995 (Finland, Oostenrijk en Zweden), 2004 (Cyprus, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Slovenië, Slowakije en Tsjechië) en 2007 (Bulgarije en Roemenië).

Op basis van de verdragen kunnen de EU-instellingen wetten maken, die de lidstaten moeten toepassen. De volledige teksten van de EU-wetgeving kunt u vinden in Eur-Lex, de portaalsite voor het recht van de Europese Unie. Alleen de versie uit het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen is rechtsgeldig.