EUROPA - Η EE με μια ματιά - Συνθήκες και κράτος δικαίου

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βασίζεται στο κράτος δικαίου. Αυτό σημαίνει ότι όλες οι πράξεις της βασίζονται σε συνθήκες που θεσπίζονται δημοκρατικά έπειτα από πρωτοβουλία και συμφωνία όλων των κρατών μελών. Οι προηγούμενες συνθήκες έχουν κατά καιρούς τροποποιηθεί και ενημερωθεί έτσι ώστε να ανταποκρίνονται πάντα στις κοινωνικές εξελίξεις.

Συνθήκη της Λισαβόνας

Woman signing a document Η Συνθήκη της Λισσαβόνας υπογράφηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2007. Προτού τεθεί σε ισχύ πρέπει να επικυρωθεί και από τα 27 κράτη μέλη, πράγμα που θα ήταν θεμιτό να πραγματοποιηθεί πριν από τις επόμενες εκλογές για το Ευρωκοινοβούλιο τον Ιούνιο του 2009. Οι κύριοι στόχοι της είναι να καταστήσει την ΕΕ πιο δημοκρατική, να εκπληρώσει τις προσδοκίες των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά με την υποχρέωση λογοδοσίας, την ευθύτητα, τη διαφάνεια και τη συμμετοχή, καθώς και να καταστήσει την ΕΕ πιο αποτελεσματική και ικανή να αντιμετωπίσει τις παγκόσμιες σημερινές προκλήσεις όπως την κλιματική αλλαγή, την ασφάλεια και την αειφόρο ανάπτυξη.

Η συμφωνία για τη Συνθήκη της Λισσαβόνας ακολούθησε τη συζήτηση για το Σύνταγμα. Η "Συνθήκη για το Σύνταγμα της Ευρώπης" εγκρίθηκε από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών της 17ης και 18ης Ιουνίου 2004 και υπογράφηκε στη Ρώμη στις 29 Οκτωβρίου 2004, αλλά δεν επικυρώθηκε.

Συνθήκη της Νίκαιας

Υπογραφή της συνθήκης της Νίκαιας Η Συνθήκη της Νίκαιας υπεγράφη στις 26 Φεβρουαρίου 2001 και τέθηκε σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου 2003. Κύριος σκοπός της ήταν η μεταρρύθμιση των θεσμικών οργάνων, έτσι ώστε η Ένωση να μπορεί να λειτουργεί αποτελεσματικά μετά τη διεύρυνσή της σε 25 κράτη μέλη το 2004 και σε 27 κράτη μέλη το 2007. Η συνθήκη της Νίκαιας, η προηγούμενη συνθήκη της ΕΕ και η συνθήκη της ΕΚ έχουν συγχωνευθεί σε μια ενοποιημένη συνθήκη.

Συνθήκη του Άμστερνταμ

Υπογραφή της συνθήκης του Άμστερνταμ Η συνθήκη του Άμστερνταμ υπεγράφη στις 2 Οκτωβρίου 1997 και τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαΐου 1999. Τροποποίησε τις συνθήκες της ΕΕ και της ΕΚ και άλλαξε την αρίθμηση των άρθρων τους. Οι ενοποιημένες συνθήκες της ΕΕ και της ΕΚ επισυνάπτονται στη συνθήκη του Άμστερνταμ. Η συνθήκη του Άμστερνταμ άλλαξε την αρίθμηση των άρθρων της συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντικαθιστώντας με αριθμούς την προηγούμενη αρίθμηση με γράμματα της αλφαβήτου (Από Α έως Σ).

Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Η συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση υπεγράφη στο Μάαστριχτ στις 7 Φεβρουαρίου 1992 και τέθηκε σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου 1993. Με τη συνθήκη του Μάαστριχτ άλλαξε η ονομασία της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας σε «Ευρωπαϊκή Κοινότητα». Θεσπίστηκαν επίσης νέες μορφές συνεργασίας μεταξύ των κυβερνήσεων των κρατών μελών – π.χ., στον τομέα της άμυνας και στον τομέα της «δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων». Προσθέτοντας αυτήν την διακυβερνητική συνεργασία στο ήδη υφιστάμενο «κοινοτικό» σύστημα, η συνθήκη του Μάαστριχτ δημιούργησε μια νέα δομή, τόσο πολιτικού όσο και οικονομικού χαρακτήρα, με τρεις «πυλώνες». Αυτή είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ).

Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη (ΕΕΠ)

Η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη (ΕΕΠ) η οποία υπεγράφη στο Λουξεμβούργο και στη Χάγη τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1987 και εξασφάλισε τις προσαρμογές που ήταν αναγκαίες για τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς.

Συνθήκη συγχωνεύσεως

Η συνθήκη συγχωνεύσεως η οποία υπεγράφη στις Βρυξέλλες στις 8 Απριλίου 1965 και τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιουλίου 1967, θέσπισε μία Επιτροπή και ένα Συμβούλιο για τις τρεις, εκείνη την εποχή, Ευρωπαϊκές Κοινότητες.

Συνθήκη της Ρώμης

Υπογραφή της συνθήκης της Ρώμης

Η συνθήκη της Ρώμης, με την οποία ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ) υπεγράφη στη Ρώμη στις 25 Μαρτίου 1957 και τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1958. Η συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ) υπεγράφη ταυτόχρονα και, ως εκ τούτου, οι δύο αυτές συνθήκες είναι γνωστές ως "συνθήκες της Ρώμης".

Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα

Υπογεγραμμένα μέρη της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα

Η συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) υπεγράφη στις 18 Απριλίου 1951 στο Παρίσι, τέθηκε σε ισχύ στις 23 Ιουλίου 1952 και έπαψε να ισχύει στις 23 Ιουλίου 2002.

Επιπλέον, οι ιδρυτικές συνθήκες έχουν τροποποιηθεί πολλές φορές, ιδίως κάθε φορά που προσχωρούσαν νέα κράτη μέλη: το 1973 (Δανία, Ιρλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο), το 1981 (Ελλάδα), το 1986 (Ισπανία, Πορτογαλία), το 1995 (Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία) και το 2004 (Εσθονία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία και Τσεχική Δημοκρατία) και το 2007 (Βουλγαρία και Ρουμανία).

Βασιζόμενα στις συνθήκες, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ μπορούν να εκδίδουν νομοθετικές πράξεις, οι οποίες στη συνέχεια εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη. Μπορείτε να συμβουλευθείτε τα πλήρη νομοθετικά κείμενα της ΕΕ, μέσω του Eur-Lex, της δικτυακής πύλης που εξασφαλίζει πρόσβαση στη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα κείμενα που δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα (EUR-Lex) είναι τα μόνα αυθεντικά..