| Avviż legali | X’hemm ġdid fuq is-sit EUROPA | Werrej | Dwar EUROPA | FAQ | Fittex | Kuntatt |
![]() |
| EUROPA > L-UE f’daqqa t’għajn > abc > L-Ewropa fi 12-il lezzjoni > Lezzjoni 2 |
|
Għaxar passi fl-Istorja
1.Fid-9 ta’ Mejju, 1950, id-Dikjarazzjoni Schuman ipproponiet l-istabbiliment ta’ Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar
2. Fil-25 ta’ Marzu 1957, bit-Trattat ta’ Ruma, is-Sitta mbagħad iddeċidew li jibnu Komunità Ekonomika Ewropea (KEE) 3. Din il-biċċa sogru tant irnexxiet li d-Danimarka, l-Irlanda u r-Renju Unit iddeċidew li jissieħbu fil-Komunità. L-ewwel tkabbir, minn sitta għal disa’ membri, seħħ fl-1973. Fl-istess ħin, ġew implimentati politiki soċjali u ambjentali ġodda , u fl-1975 kien stabbilit il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (ERDF). 4. Ġunju 1979 ra pass deċiżiv ’il quddiem għall-Komunità Ewropea, bl-ewwel elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew bil-votazzjoni diretta ta’ dawk kollha li kellhom jedd jivvutaw. Dawn l-elezzjonijiet isiru kull ħames snin. 5. Fl-1981, il-Greċja ssieħbet fil-Komunità, segwita minn Spanja u l-Portugall fl-1986. Dan saħħaħ il-preżenza tal-Komunità fin-nofsinhar ta’ l-Ewropa u għamilha aktar urġenti li din tespandi l-programmi ta’ għajnuna reġjonali tagħha.
6. Ir-reċessjoni ekonomika dinjija fil-bidu tas-snin 80 tas-seklu li għadda, ġabet magħha mewġa ta’ pessimiżmu fil-konfront ta’ l-Ewropa. Madankollu, fl-1985 reġgħet feġġet tama ġdida meta l-Kummissjoni Ewropea, taħt il-President tagħha Jacques Delors, ippubblikat White Paper li ffissat programm biex ikun ikkompletat is-suq uniku Ewropew sa l-1 ta’ Jannar 1993. Din il-mira ambizzjuża kienet inkluża fl-Att Uniku Ewropew 7. Is-sura politika ta’ l-Ewropa nbidlet drammatikament bil-waqgħa tal-Ħajt ta’ Berlin fl-1989. Dan wassal għall-unifikazzjoni tal-Ġermanja f’Ottubru 1990 u l-miġja tad-demokrazija fil-pajjiżi ta’ l-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant hekk kif dawn ma baqgħux aktar taħt il-kontroll Sovjetiku. L-Unjoni Sovjetika nfisha ma baqgħetx teżisti aktar wara Diċembru 1991. Fl-istess ħin, l-Istati Membri kienu qed jinnegozjaw it-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea l-ġdid, li kien adottat mill-Kunsill Ewropew, magħmul mill-presidenti u/jew mill-prim ministri, f’Maastrich 8. Dan id-dinamiżmu Ewropew ġdid u s-sitwazzjoni ġeopolitika tal-kontinent li kienet qed tinbidel wasslu biex tliet pajjiżi oħra – l-Awstrija, il-Finlandja u l-Iżvezja – jissieħbu fl-UE fl-1 ta’ Jannar 1995.
9. F’dak iż-żmien, l-UE kienet fuq ir-rotta li kienet se twassalha biex tagħmel l-aktar kisba spettakolari tagħha, il-ħolqien ta’ munita unika . L-ewro kienet introdotta għal tranżazzjonijiet finanzjarji (mhux bi flus kontanti) fl-1999, filwaqt li l-karti tal-flus u l-muniti nħarġu tliet snin wara fit-12-il pajjiż ta’ l-erja ta’ l-ewro (li komunement tissejjaħ ukoll iż-żona ewro). L-ewro issa hija munita dinjija ewlenija għall-pagamenti u għar-riżervi flimkien mad-dollaru Amerikan. L-Ewropej qed jiffaċċjaw il-globalizzazzjoni. It-teknoloġiji l-ġodda u l-użu dejjem akbar ta’ l-Internet qed jittrasformaw lill-ekonomiji, imma qed iġibu wkoll sfidi soċjali u kulturali. F’Marzu 2000, l-UE adottat l- ‘istrateġija ta’ Liżbona’ Fl-istess ħin, il-qgħad u n-nefqa dejjem akbar għall-pensjonijiet qed jagħmlu pressjoni fuq l-ekonomiji nazzjonali, biex b’hekk ir-riforma qed issir dejjem aktar meħtieġa. Il-votanti qegħdin jitolbu dejjem aktar biex il-gvernijiet tagħhom isibu soluzzjonijiet prattiċi għal dawn il-problemi. 10. Kien għadda ftit żmien minn meta l-Unjoni Ewropea kienet kibret biex tinkludi 15-il membru meta bdew il-preparazzjonijiet għal tkabbir ġdid ta’ daqs li qatt qabel ma kien hemm bħalu . F’nofs is-snin 90 tas-seklu li għadda, l-eks-pajjiżi tal-blokk Sovjetiku (il-Bulgarija, ir-Repubblika Ċeka, l-Ungerija, il-Polonja, ir-Rumanija u s-Slovakja), it-tliet Stati Baltiċi li kienu parti mill-Unjoni Sovjetika (l-Estonja, il-Latvja u l-Litwanja), waħda mir-repubbliki ta’ l-eks-Jugoslavja (is-Slovenja) u żewġ pajjiżi Mediterranji (Ċipru u Malta) bdew iħabbtu l-bieb ta’ l-UE. L-UE laqgħet din l-opportunità li tgħin ħalli l-kontintent Ewropew ikun stabilizzat u biex testendi l-benefiċċji ta’ l-integrazzjoni Ewropea lil dawn id-demokraziji żgħażagħ. In-negozjati dwar is-sħubija futura nfetħu f’Diċembru 1997. It-tkabbir ta’ l-UE għal 25 pajjiż seħħ fl-1 ta’ Mejju 2004 meta għaxra mit-12-il pajjiż issieħbu. Il- Bulgarija u r- Rumanija segwew fl-1 ta’ Jannar 2007. |
| Avviż legali | X’hemm ġdid fuq is-sit EUROPA | Werrej | Dwar EUROPA | FAQ | Fittex | Kuntatt | It-tarf ta’ fuq tal-paġna |